ΙΕΡΕΑΣ ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ
πριν ν’ απέλθω και πλέον δεν θα υπάρχω.(Αλεξ. Παπαδ.)
Τετάρτη, Οκτωβρίου 05, 2011
Σάββατο, Ιουνίου 04, 2011
Καταπέλτης ο Σεραφείμ
Ακολουθεί η ανακοίνωση του Μητροπολίτη Πειραιώς Σεραφείμ:
Καθώς βαθαίνει η κρίση και η ύφεση συγκλονίζει την χώρα μας οι εκβιασμοί της Κυβέρνησης δια στόματος του Υπουργού Οικονομικών αποδεικνύουν εναργέστατα την βασιμότητα της γνωστής δήλωσης του πρ. Διευθύνοντος Συμβούλου του ΔΝΤ περί «προεκλογικών υπογείων διαδρομών» δια την οικονομική υποδούλωση και εξαθλίωση της χώρας με στοχοθεσία την απομείωση των οικονομικών της αξιών και μεγεθών και την αρπαγή του φυσικού της πλούτου και των βασικών υποδομών της σε εξευτελισμένες τιμές εφαρμόζοντας την γνωστή μέθοδο των αρπακτικών του διεθνιστικού συστήματος.
Ναυαρχίδα όλου αυτού του δολίου και αισχρού σχεδιασμού είναι η σατανοκίνητη λέσχη Μπίλντεμπεργκ, που αποτελεί τον πολιτικό βραχίονα του διαμονιώδους Σιωνιστικού τέρατος και η οποία είναι η συντονίστρια των διαφόρων μασονικών και ναζιστικής υφής οργανώσεων που στοχεύουν στην παγκόσμια ολιγαρχική και τυρρανική διακυβέρνηση. Πρώτα μέλη της ναυαρχίδας υπήρξαν ο Πολωνοεβραίος Ρότζερ Ρέντιγκερ και ο ναζιστής πρίγκηπας Μπέρνχαρντ της Ολλανδίας, χρηματοδότες δε όλος ο «καλός» κόσμος Σιωνιστές και Ναζιστές Ρότζιλντ, Ροκφέλερ, Schiff, Kuhn, Loeb, Ουόλεμπεργκ κλπ. Αυτή η οργάνωση ανέλαβε να δημιουργήσει όλα τα διεθνή όργανα που θα υπηρετούσαν δήθεν την παγκόσμια ειρήνη.
Για παράδειγμα τον Ο.Η.Ε. του οποίου το κτίριο κτίστηκε σε οικόπεδο των Ροκφέλερ. Ο μακροβιότερος Γραμματέας του ήταν ο διαβόητος Κουρτ Βαλτ Χάιμ, σκληρός ναζιστής με κατηγορίες για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητος. Καριέρα μεγάλη έκανε στον Οργανισμό ο επίσης διαβόητος Κόφι Ανάν, σύζυγος της ανεψιάς του Ουόλεμπεργκ, ενός από τους κύριους χρηματοδότες της Λέσχης Μπίλντεμπεργκ.
Με πρόσχημα το «αντικομμουνιστικό άλλοθι» δημιούργησαν όλες τις οργανώσεις που ελέγχουν τον πλανήτη. Δημιούργησαν την Παγκόσμια Τράπεζα με πρώτο Πρόεδρο τον εβραίο Ευγένιο Μάγιερ, πατέρα της Κ. Γκράχαμ, η οποία είναι ηγετικό στέλεχος της Λέσχης Μπίλντεμπεργκ.
Ο έλεγχος των Διεθνών Οργανισμών όπως του ΟΗΕ, της Παγκόσμιας Τράπεζας, του ΔΝΤ, του Διεθνούς Δικαστηρίου κλπ έδωσε την δυνατότητα του ελέγχου της παγκόσμιας μεταπολεμικής τάξης. Μέσα από τους διαδρόμους του σιωνισμού, μέσα σε αυτή την «χρυσή μήτρα» παρήχθησαν όλα τα γνωστά σήμερα golden boys, άνθρωποι οι οποίοι εντασσόμενοι στο σύστημα ταξίδευαν εκ του ασφαλούς στις ύπατες θέσεις των ηγεσιών των Κρατών και των πολυεθνικών εταιριών.
Έτσι επιτέθηκαν σε όλον τον κόσμο ιδρύοντας διεθνείς ενώσεις με σκοπό την επιβολή παγκόσμιας διακυβέρνησης. Τα γνωστά ονόματα, Κίσινγκερ, Γούλφοβιτς, Όλμπράιτ, Περλ, Χάντιγκτον, Τσόμσκι και ένας στρατός των ΜΜΕ με επικεφαλής επιφανή στελέχη της Λέσχης Μπίλντεμπεργκ, όπως την Κ. Γκράχαμ της Ουάσιγκτον Πόστ, έστησε ένα τεράστιο δίκτυο πλύσης εγκεφάλου, ένα παγκόσμιο δίκτυο παραπληροφόρησης και μια βιομηχανία παραγωγής προπαγανδιστικού υλικού. Τα περίφημα δίκτυα CBS, ABC, NBC και CNN αποτελούν τους επικοινωνιακούς βραχίονες αυτού του συστήματος. Ο Σάμερ Ρέντστόουν (το γένος Ρόθστάϊν) έχει τον έλεγχο του CBS, στη Viacom, στο MTV (πρόεδρος ο Μπράϊαν Γκρέϊντεν) και ταυτοχρόνως ιδιοκτήτης της Black Entertainment Television. Πρόεδρος του CBS είναι ο Λέσλι Μούνβς, ο μεγάλος ανηψιός του Δαβίδ Μπεν Γκουριόν. Ο Μίκαελ Άϊσνερ είναι ο κύριος ιδιοκτήτης της Disney Capitol Cities, που κατέχει το ABC. Ο Ντέϊβιντ Γουέστιν είναι πρόεδρος του ABC News. Ο Λόϋντ Μπράουν είναι πρόεδρος του ABC Entertainment. Ο Νηλ Σαπίρο είναι πρόεδρος του NBC News. Ο Τζέφρυ Ζούκερ είναι επικεφαλής του NBC Entertainment με τον Τζακ Μέγιερς δεξί του χέρι. Παρ’ ότι ο Ρούμπερτ Μέρντοχ του Fox δεν είναι Εβραίος, ο πρόεδρος της εταιρείας Μελ Καραμάζιν, ο Νο 2 Πήτερ Τσέρνιν και οι Γκάϊλ Μπέρμαν και Σάντυ Γκρούσοου είναι. Ο Μέρντοχ έχει λάβει πολλά βραβεία από διάφορα εβραϊκά ιδρύματα. Ο Τζέϊμι Κέλνερ είναι πρόεδρος της Turner Broadcasting. Ο Γουόλτερ Άϊζάκσον είναι διευθυντής ειδήσεων στο CNN, όπου βρίσκονται επίσης οι Γουλφ Μπλίτζερ, Λάρυ Κιγκ, Πάουλα Ζαν και η κόρη του Τεντ Κόππελ, Αντρέα. Ο Τζόρνταν Λεβίν είναι πρόεδρος της Warner Entertainment. Ο Χάουαρντ Στίγκερ της Sony Corp. of America. Ο Ρόμπερτ Σίλερμαν είναι ιδρυτής της Clear Channel Communications. Ο Ιβάν Σέϊντενμπεργκ είναι πρόεδρος της Verizon Communications. Ο Τέντυ Σέμελ (πρώην συμπρόεδρος στη Warner) στη Yahoo. Ο Μπάρυ Ντίλερ, πρώην ιδιοκτήτης της Universal Entertainmet, είναι πρόεδρος της USA Interactive. Ο Τζόελ Κλάϊν, πρόεδρος των επιχειρήσεων Bertelsmann στην Αμερική (το μεγαλύτερο εκδοτικό συγκρότημα του κόσμου).
Τα ανάλογα αφορούν και τα μεγάλα έντυπα των Η.Π.Α. Ο Μορτ Ζούκερμαν, επικεφαλής του συμβουλίου προέδρων των Μειζόνων Εβραϊκών Οργανισμών των ΗΠΑ είναι ιδιοκτήτης των US News, World Report, NY Daily News,. Ο Άρθουρ Σούλτσμπεργκερ Τζ. εκδίδει τους New York Times, την Boston Globe, κ.α. Ο Μάρτυ Πέρετζ την New Republic και ο Γουίλιαν Κρίστολ την Weekly Standard. Ο Ντόναλντ Γκράχαμ Τζ. είναι πρόεδρος στο Newsweek και στην Washington Post. Ο Μάϊκλ Λεντίν του σκανδάλου Ιράν-Κόντρας, εκδίδει το National Review. Ο Ρον Ρόζενταλ και ο Φιλ Μπρονστάϊν διευθύνουν την SF Chronicle. Ο Ντέιβιντ Σνάϊντερμαν κατέχει την Village Vioce και άλλα εβδομαδιαία «εναλλακτικά» έντυπα. Στο Χόλλυγουντ, που από εβραίους πήρε τη σημερινή μορφή του ως «πλυντήριο», δεσπόζουν ο Στήβεν Σπήλμπεργκ, ο Ντέϊβιντ Γκέφεν και ο Τζέφρυ Κράντζμπεργκ της Dreamworks, ο Άϊσνερ της Disney, ο Άμυ Πασκάλ πρόεδρος της Columbia και πολλοί άλλοι.
Ερευνώντας τους διευθύνοντες συμβούλους όλων αυτών των μηχανισμών και του παγκόσμιου μηχανισμού παραγωγής και διασποράς προπαγάνδας της νέας τάξης, βλέπομε πως έστησαν ένα παγκόσμιο μηχανισμό ο οποίος αποφασίζει ποιός θα γίνει διάσημος, ποιός θα αναλάβει την ηγεσία ενός λαού η μιας πολυεθνικής εταιρείας και ποιοί θα γίνουν image mekers της ελεγχόμενης παραπληροφόρησης του έντυπου και ηλεκτρονικού τύπου σε όλη τη γη. Γνωστά τα ονόματα του Χάϊμ Σαμπάν, του Ρ. Μέρντοχ, του Ρ. Λώντερ, του Κόνραντ Μπλακ, του Ντε Μπενεντέτι. Με επικεφαλής την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ υπό τον σιωνιστή Γκρίνπαν και με εκτελεστικά όργανα την Παγκόσμια Τράπεζα με επικεφαλής το σιωνιστή Γούλφενσον και την Κεντρική Ευρωπαϊκή Τράπεζα με επικεφαλής τον σιωνιστή Τρισέ και την περίφημη Ντόϊτσε Μπανκ της κας Μέρκελ με επικεφαλής τον σιωνιστή Άκερμαν έχουν ισοπεδωθεί τα πάντα.
Την επίθεση ξεκίνησε η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ, (ομήρου του σιωνιστικού τέρατος), με στόχο το σύνολο των κρατών της γης και με κεφάλαια, αυτά της Λέσχης Μπίλντεμνπεργ. Με την μείωση των επιτοκίων στόχος τους έγινε να «πλημμυρίσουν» την Δύση με φθηνό χρήμα, ώστε να καταστρέψουν το βιομηχανικό της κεφάλαιο. Γιγαντώθηκαν αφύσικα με τον «αέρα» των στεγαστικών δανείων στις ΗΠΑ και μετά βγήκαν στον πλανήτη να σαρώσουν τα πάντα. Έριξαν χρήμα στην αγορά με τρόπο που να καταστρέφει το κεφάλαιο. Χρηματοδότησαν το εμπόριο και αυτό εξουθένωσε την παραγωγή. Ντοϊτσε Μπανκ, Γκόλντμαν Σαξ και άλλος υπό τις ευλογίες της Ευρωπαϊκής Τράπεζας σάρωσαν τα πάντα. Ο «βομβαρδισμός» της Ευρώπης ήταν πλήρης και ισοπεδωτικός. Μέσα σε ελάχιστα χρόνια το σύνολο της παραγωγής της Δύσης μεταφέρθηκε στην Κίνα, η Δύση έμεινε παντελώς άνεργη.
Η αυτοκρατορία της Μπίλντεμπεργκ υψώνεται πάνω σε νεκρά κουφάρια εργοστασίων.
Για να μην αντιδρούν οι λαοί σε αυτή την καταστροφή χρησιμοποιήθηκαν χρήματα ώστε να δημιουργήσουν την ψευδαίσθηση μιας νέας πρωτοφανούς και «μυστηριώδους» οικονομίας, η οποία δημιουργεί ανάπτυξη και ευημερία χωρίς παραγωγή. Μιας νέας οικονομίας, η οποία δημιουργεί χρήμα από το χρήμα. Μιας νέας οικονομίας η οποία συντηρεί κάποιον χωρίς να είναι απαραίτητο αυτός να εργάζεται.
Όλες αυτές οι «ψευδιασθήσεις» δημιουργήθηκαν από το φθηνό χρήμα και τον υπερδανεισμό, είτε αυτός αφορούσε τα μη παραγωγικά κράτη, είτε τα «άνεργα» νοικοκυριά. Τα δάνεια είχαν περάσει και στον απλό κόσμο και γι’ αυτό οι λαοί δεν αντιδρούν την στιγμή της καταστροφής. Οι σιωνιστές στην πραγματικότητα εξαγόρασαν την απάθειά τους, τους νάρκωσαν προκειμένου να μην αντιδράσουν.
Την ίδια ώρα που η Δύση ισοπεδωνόταν με αυτόν τον περίεργο βομβαρδισμό χρήματος στον λεγόμενο υπανάπτυκτο κόσμο ο Γούλφενσον της Παγκόσμιας Τράπεζας, της Τράπεζας που σύμφωνα με τον πρ. αντιπρόεδρό της Τζόζεφ Στίγκλιτς όχι μόνο δεν βοηθούσε τα κράτη να ξεφύγουν από τις κρίσεις αλλά αντίθετα δημιουργούσε τις κρίσεις με «φθηνό»χρήμα, ωδήγησε σε εγκληματικό υπερδανεισμό και εν τέλει στην ομηρεία του. Τα χρήματα δόθηκαν χωρίς κανένα αναπτυξιακό στόχο και μετατράπηκαν σε διαφθορά. Με τα χρήματα αυτά δεν χτίστηκε ούτε ένα σχολείο, ούτε ένα εργοστάσιο, ούτε ένα νοσοκομείο. Έγιναν βίλες, σκάφη αναψυχής, αμοιβές πόρνων, πολυτελή αυτοκίνητα διεφθαρμένων αξιωματούχων.
Σε κράτη θεόφτωχα ξεπηδούσαν μέσα σε μια νύχτα διεσεκατομμυριούχοι διεφθαρμένοι κρατικοί λειτουργοί, οι οποίοι δένουν απόλυτα με τα συμφέροντα των ιμπεριαλιστών σιωνιστών. Οι λαοί στην κυριολεξία λιμοκτονούν κάτω από τις συνθήκες κάλυψης του δανεισμού τους και ξεπουλούν σε εξευτελιστική τιμή ότι πολυτιμότερο διαθέτουν. Ορυχεία, πετρελαιοπηγές, φυτείες κλπ πήγαν μέσα σε λίγα χρόνια στα χέρια των πολυεθνικών. Ο ανεπτυγμένος κόσμος δεν αντιδρά γιατί απλούστατα οι εγκληματίες έχουν εξασφαλίσει την σιωπή του, ελέγχοντας την ενέργεια και μέσω αυτής την τεχνολογία. Οι 7 αδελφές των πετρελαίων γνωρίζουν το παιγχνίδι του εκβιασμού κάθε φορά που η ανθρωπότης αντιδρά στα εγκλήματα του συστήματος.
Από την στιγμή που με τον υπερδανεισμό έδεσαν το σύνολο των κρατών του πλανήτη στο άρμα τους, στόχος τους έγιναν οι ίδιοι οι λαοί των πιο ανεπτυγμένων κρατών. «Σκόρπισαν» χρήμα και πρέπει να το «μαζέψουν». Ελέγχοντας τα διεθνή όργανα και τις κυβερνήσεις των διεφθαρμένων, τις οποίες επέβαλαν με την πλύση εγκεφάλου των εγκαθέτων ΜΜΕ έσπασαν τα προστατευτικά φράγματα των εθνικών οικονομιών. Ο,τι νόμο θέλουν μπορούν να τον περάσουν με ένα άρθρο μέσα σε μία νύχτα και όποιος αντιδρά φεύγει από τη «μέση». Μόνοι τους αποφάσισαν, νομοθέτησαν και εκτέλεσαν το μεγαλύτερο οικονομικό έγκλημα όλων των εποχών.
Έβαλαν τους λαούς στα Χρηματιστήρια και τους λεηλάτησαν εκ του ασφαλούς. Αυτοί αποφάσισαν να γίνεται το χρηματιστηριακό παιγχνίδι με «αέρα». Γνωστή η δράση την σιωνιστών Μπάφετ και Σόρος, Μπλάκφάϊντ της Γκόλντμαν Σαξ, Φουλντ της Λέμαν Μπρόδερς, Schwab της ομώνυμης εταιρείας κλπ. Λεηλάτησαν το ένα χρηματιστήριο μετά το άλλο, τον έναν λαό μετά τον άλλο και με τις επενδυτικές τους τράπεζες «μόλυναν» την χρηματοοικονομική αγορά με «τοξικά» ομόλογα με στόχο να λεηλατήσουν και τους «κουμαπράδες»των λαών. Τα χρήματα που δεν βρίσκονταν στην αγορά αλλά στα Ταμεία των μεγάλων ΔΕΚΟ και των ασφαλιστικών οργανισμών.
Η δύναμη τεραστίων δημοσίων επιχειρήσεων και ο πλούτος μιας ολόκληρης γενιάς εργαζομένων έγιναν «τοξικά»χαρτιά άνευ αξίας και έτσι επαναλαμβάνουν τώρα στις κατεστραμένες χώρες της Δύσεως την ίδια μέθοδο με τις υπανάπτυκτες, τις οδήγησαν στον υπερδανεισμό για να αρπάξουν αυτά που οι λαοί θεωρούν «ιερά και όσια» και τα οποία ήταν αδιαπραγμάτευτα. Έχοντας υπό την απόλυτη εξουσία τους τις διεφθαρμένες ηγεσίες είναι εύκολο να το καταφέρουν. Με τα χρήματα που άρπαξαν από τα χρηματιστήρια αγοράζουν πάμφθηνα τις δημόσιες επιχειρήσεις μέσω τοπικών εγκαθέτων που έχει εκπαιδεύσει η μασονική γάγραινα και έχει αχρειώσει το σαρκολατρικό, ηδυπαθές και υλιστικό και ουσιαστικά αθεϊστικό ιδεολόγημα της παγκόσμιας διακυβέρνησης και της παγκόσμιας εωσφορικής και σατανιστικής θρησκείας.
Στόχος είναι βέβαια, όλος ο πλανήτης, όλα τα κοιτάσματα των μη ανανεωσίμων πόρων του πλανήτη, οι τηλεπικοινωνικές, ενεργειακές και υδρευτικές υποδομές. Το σύνολο των αμυντικών, υγιειονομικών, ασφαλιστικών και τραπεζικών συστημάτων. Οι γεωργικές εκτάσεις, η τεχνολογία των βιομηχανικών κλάδων. Μέχρι και το οδικό δίκτυο έχουν βάλει ως στόχο απόκτησής του.
Πλήρης απόδειξη των ανωτέρω αποτελεί το γεγονός ότι το Αμερικανικό Κράτος που τους εξέθρεψε και τους ανέχθηκε είναι τόσο υπερχρεωμένο που μοιάζει περισσότερο με το Μπαγκλαντές παρά με δυτική δημοκρατία. Έντεκα τρισεκατομμύρια δολλάρια χρωστούν οι ΗΠΑ. Τρία εκατομμύρια εξώσεις εκδόθηκαν τον τελευταίο χρόνο. Τριάντα εκατομμύρια άνθρωποι εξαρτώνται από τα δημόσια συσσίτια. Πενήντα εκατομμύρια Αμερικανοί είναι επισήμως οι ανασφάλιστοι. Δεν υπάρχει λοιπόν η θρυλική Αμερικανική αυτοκρατορία αλλά αντιθέτως η οικονομική αυτοκρατορία των Σιωνιστών μελών της λέσχης Μπίλντεμπεργκ. Σήμερα για πρώτη φορά στην ιστορία της ανθρωπότητος τα κράτη έχουν μια οικονομική ομοιογένεια, την ομοιογένεια της καταστροφής.
Ο,τι ανήκε στους λαούς σήμερα ανήκει στις πολυεθνικές του Σιωνισμού. Προδόθηκαν οι λαοί από τις δοτές ηγεσίες τους. Κεφάλαια και αγορές παραδόθηκαν στα αφεντικά των Μπίλντεμπεργκς. Αν δει κάποιος τι συμβαίνει σήμερα στην Ελλάδα μπορεί να καταλάβει τι πραγματικά συμβαίνει στην Γαλλία, την Γερμανία, την Ιταλία, την Βρετανία κλπ. Πρώτα η λέσχη «εκτίμησε» τα προσόντα του Μπλερ και κατόπιν τον «ανεκάλυψε» ο Βρετανικός λαός. Πρώτα η λέσχη «εκτίμησε» τα προσόντα του Σαρκοζί και κατόπιν τον «ανεκάλυψε» ο Γαλλικός λαός. Μέχρι και η πρώην «κομμουνίστρια» Μέρκελ μέσα από τους διαδρόμους της Λέσχης έφτασε στην θέση της Καγκελαρίας της Γερμανίας. Όλοι οι ηγέτες της Ευρώπης είναι επιλεγμένοι από την λέσχη. Όλοι τους διορισμένοι να υπηρετούν τα αφεντικά τους εις βάρος των λαών που τους ψηφίζουν.
Το ίδιο συμβαίνει και με τα συλλογικά όργανα της Ε.Ε. Από το θλιβερό Μπαρόζο μέχρι τον Σολάνα, όλοι λειτουργούν με «ραβασάκια» της Λέσχης. Όποιος αντιδρά δεν πάει απλά σπίτι του αλλά φυλακή για διαφθορά. Έχουν στήσει μια βιομηχανία παραγωγής μελλοντικών ηγετών με την δύναμη των μέσων διεθνούς προπαγάνδας, τα οποία διαθέτουν δημιούργησαν μια τρομερή βιτρίνα για κάποια πολύ συγκεκριμένα πανεπιστήμια των ΗΠΑ. Το περίφημο Ivy League περιλαμβάνει 8 από αυτά απρόσιτα για τους πολλούς, προσιτά για τους εκλεκτούς της Λέσχης και ασφαλώς δεν είναι τυχαίο ότι ελέγχονται πλήρως με προέδρους σιωνιστές Εβραίους. Στο Τάφτ πρόεδρος είναι ο εβραίος Lawrence Bacow.
Στο Χάρβαρντ πρόεδρος είναι ο εβραίος Lawrence Summers, που διαδέχθηκε τον επίσης εβραίο Neil Redenstine. Στο Γέιλ πρόεδρος είναι ο εβραίος Richard Levin. Στο Πρίνστον πρόεδρος είναι η εβραία Shirley Tilghman, που διαδέχθηκε τον εβραίο Harvey Shapiro. Στο Κορνέλ πρόεδρος είναι ο εβραίος Jeffrey Lehman. Στο Πανεπιστήμιο της Πενσυλβάνιας πρόεδρος είναι η εβραία Judith Robin. Εκεί κατασκευάζονται οι δοσίλογοι της Νέας Τάξης και οι ηγέτες της Νέας Εποχής. Δεν φορούν πλέον κουκούλες, ούτε κρύβονται όπως οι προκάτοχοί τους. Σήμερα φορούν πανάκριβα ρούχα και τα πρόσωπά τους προβάλονται στα περιοδικά των αφεντικών τους. Σήμερα θεωρείται must να μιλούν μεταξύ τους in english, στην γλώσσα των αφεντικών.
Να λοιπόν, γιατί συγχαίρω από τα βάθη της ψυχής μου το κίνημα «αγανακτισμένων», να γιατί σπεύδω να ασπασθώ μετ’ ευλαβείας τον μαΐστορα του τόπου και του τρόπου μας κυρ Μίκη Θεοδωράκη και τους πανεπιστημιακούς μου δασκάλους Γ. Κασιμάτη και Αιδεσιμ. Κωνσταντίνο Μπέη που υψώνουν άφοβα το λάβαρο της αντίστασης στην άθλια σιωνιστική καταιγίδα και που χρεωστούν στην ιστορία τους να κατονομάσουν και να καταδείξουν όλους τους ανωτέρω στυγνούς εγκληματίες της γης.
Τελειώνοντας, από το ταπεινό μου μετερίζι του ελαχίστου διακόνου του ευχαριστιακού σώματος της Εκκλησίας με στεντόρια φωνή διασαλπίζω στο ευλογημένο μου ποίμνιο τους μακαρίους λόγους της οριακής Αποκαλύψεως «ο αδικών αδικησάτω έτι, και ο ρυπαρός ρυπαρευθήτω έτι, και ο δίκαιος δικαιοσύνην ποιησάτω έτι, και ο άγιος αγιασθήτω έτι. Ιδού έρχομαι ταχύ, και ο μισθός μου μετ’ εμού, αποδούναι εκάστω ως το έργον έσται αυτού, εγώ το Α και το Ω, ο πρώτος και ο έσχατος, αρχή και τέλος» (22:12-13)Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ
+ ο Πειραιώς ΣΕΡΑΦΕΙΜ
αμήν
Κυριακή, Δεκεμβρίου 19, 2010
Εις πολλά έτη κύριε Ιερεμία Χρυσόστομε!
Σοβαρό επεισόδιο στη Δημητσάνα με τον Μητροπολίτη Γόρτυνος Ιερεμία
από την Ρομφαία
Την Κυριακή 19 Δεκεμβρίου στο Συνεδριακό Κέντρο της Δημητσάνας, το κατάμεστο από τον λαό και τους άρχοντες, ο Μητροπολίτης Γόρτυνος και Μεγαλοπόλεως κ. Ιερεμίας με αρκετούς ιερείς και μοναχούς έκανε την ορκομωσία του νέου Δημάρχου Γορτυνίας κ. Ιωάννου Γιαννοπούλου.Μετά την ολιγόλεπτη προσφώνηση του Μητροπολίτου στον νέο Δήμαρχο, η οποία χειροκροτήθηκε από το πλήθος, ένα σημαίνον μέλος, περιφρονώντας την παρουσία του ιερού κλήρου, ομίλησε και είπε ότι δεν χρειαζόμασταν τους ιερείς, γιατί κατά τον κανονισμό δεν προβλέπεται η παρουσία του αρχιερέως και των ιερέων σε ορκομωσία.
Τα περιφρονητικά για τον ιερό κλήρο αυτά λόγια, λεχθέντα μάλιστα σε επίσημη στιγμή και ενώπιον τόσου πλήθους, εξόργισαν τον Μητροπολίτη κ. Ιερεμία, ο οποίος με οξύτητα πράγματι και με θυμό επιτέθηκε στον υβριστή και με ισχυρά την φωνή του είπε: «Αυτό σε πείραξε, κύριε, εσένα, η παρουσία των ιερέων; Εμείς οι ιερείς και οι αρχιερείς αγωνιστήκαμε για να υπάρχει ελεύθερη πατρίδα και να κινείσαι εσύ ελεύθερος. Και λέγονται αυτά τα λόγια, χριστιανοί, εδώ στην Δημητσάνα, τον τόπο γέννησης του Πατριάρχου Γρηγορίου, που κρεμάστηκε για την πίστη και την πατρίδα; Ντροπή σε μερικούς και πάλι ντροπή τους, που βάλθηκαν να κάνουν την Ελλάδα μας άθεη. Δεν θα τους αφήσουμε. Εγώ εδώ που ήλθα εμπνέομαι από το σχοινί του Πατριάρχου Γρηγορίου και θέλω να γίνω αγωνιστής, θέλω να γίνω τρελλός για την πίστη την αγία. Να ξέρετε και να μάθετε ότι εδώ στην Δημητσάνα έχετε ένα τρελλό Δεσπότη, που δεν θα μείνει απαθής σε ανθρωπάκια και σε νάνους, που θέλουν να τα βάλουν με την άγια πίστη μας και να ξεριζώσουν την αγάπη μας στον Χριστό και την Παναγία, που μας άφησαν ως προίκα οι πατέρες μας. Εγώ είμαι τέκνον ήρωος αλβανικών ορέων και δεν σκοτώθηκε παλλικάρι 25 ετών στα αλβανικά βουνά ο πατέρας μου, για νάρχεται αυτός ο κύριος να περιφρονεί εδώ δημόσια τον ιερό κλήρο. Αφού λοιπόν, κατά τα λόγια του κυρίου αυτού, για τα οποία δεν άκουσα κανένα από σας να διαμαρτυρηθεί, αφού δεν χρειάζονται οι ιερείς στην ορκομωσία, διαμαρτύρομαι και εξέρχομαι από την αίθουσα και δίνω εντολή σε όλους τους ιερείς και τους μοναχούς να φυ-γουν και αυτοί από την αίθουσα».
Και απευθυνόμενος στους ιερείς και τους μοναχούς είπε: «Εμπρός, εμπρός! Πατέρες όλοι να φύγουμε, αφού μας περιφρονούν».
Τότε όλο το πλήθος ηλεκτρίστηκε από την σκηνή και από τους πονετικούς και έντονους λόγους του Δεσπότη και διαμαρτυρήθηκε λέγοντας να βγει έξω από την αίθουσα αυτός που είπε αυτά τα λόγια και όχι ο Δεσπότης μας.
Και όλοι οι πρώην Δήμαρχοι και οι άρχοντες και ο νέος Δήμαρχος και ο λαός έπεσαν επάνω στον Δεσπότη και του ζητούσαν συγγνώμη για το συμβάν και τον παρακαλούσαν να μην εξέλθει από την αίθουσα αυτός και οι κληρικοί.
Η σκηνή ήταν πολύ ταραχώδης και εντυπωσιακή και δεν μπορεί να εκφραστεί με λόγια. Τελικά ο κ. Ιερεμίας κάμφθηκε από τον γλυκό λόγο του πρώην Δημάρχου Δημητσάνης κ. Αναστασίου Βλάχου, ο οποίος του είπε:
«Σεβασμιώτατε, επικαλούμαι τα τέσσερα χρόνια της άριστης συνεργασίας μας και σας παρακαλώ να ξεχάσετε τον προσβλητικό λόγο εναντίον των ιερέων που ειπώθηκε και να μείνετε και εσείς και οι ιερείς στην αίθουσα».
Στην συνέχεια ομίλησαν ο κ. Δήμαρχος και οι επίσημοι. Όλοι τους στον πρόλογο της προσλαλιάς τους ζητούσαν συγγνώμη από τον Δεσπότη για το συμβάν.
Ο ίδιος ο Δεσπότης, όπως ακούσαμε και διαπιστώσαμε, ήταν ήρεμος ψυχικά και χαρούμενος, γιατί από το συμβάν βεβαιώθηκε ότι στην Γορτυνία με έδρα την Δημητσάνα καταπνίγονται από τον ίδιο τον λαό και τους άρχοντές του οι ακουόμενες αθεϊστικές ιδέες.
Δευτέρα, Δεκεμβρίου 13, 2010
Ανοικτή επιστολή του κ. Μόσχου Λαγκουβάρδου προς τον σεβ. Αρχιεπίσκοπον κ. Ιερώνυμον
Επτρέψτε μου να εκφράσω την πλήρη απαρέσκειά μου διά την χθεσινοβραδινή , εντός του Ιερού Ναού του Αγίου Παντελεήμωνος Αθηνών, μουσικήν εκδήλωσιν. Μετά από αυτήν και από την μακράν σιωπή σας εις τας εκκλήσεις των πιστών και ο πιο απλός πιστός δεν περιμένει τίποτε πια από την παρούσα διοίκηση της Εκκλησίας.
Γνωρίζετε ότι ακόμα και η λατρευτική μουσική της Εκκλησίας δεν αυτονομείται, αλλά υπηρετεί τις ανάγκες της λατρείας μετά της οποίας είναι αξεχώριστα συνδεδεμένη. Μουσικές εκδηλώσεις εντός των ναών ακόμα και με τη λατρευτική μουσική απάδουν προς το αίσθημα των πιστών για την ιερότητα του λατρευτικού χώρου της Εκκλησίας. "Εν εκκλησίας ευλογείτε τον Θεόν". Μουσικές εκδηλώσεις σαν την χθεσινοβραδινήν προσβάλλουν βαναύσως το θρησκευτικό αίσθημα του λαού του Θεού και επαναλαμβανόμενες αλλοιώνουν το αισθητήριό του.
Προς τι η πρόκληση του αισθήματος των πιστών της Ενορίας του Αγίου Παντελεήμωνος; Και ο πιο απλός πολίτης γίνεται πλέον μάρτυρας ότι εκτός από το κράτος που από σύμμαχός του μετεβλήθη εις εχθρόν και η διοικούσα Εκκλησία, αντί να συμμερίζεται το ποίμνιόν της συνοδειπορεί με το κράτος, και κλείνει τα ώτα της για να μην ακούει την αγωνία των πιστών δια τα υπό του αθέου κράτους τεκταινόμενα εναντίον της Ορθοδοξίας .
"Έλθετε προς με πάντες . Πράος ειμί και ταπεινός τη καρδία." λέγει ο Κύριος.
Η Αγία Γραφή επισημαίνει το βραχύ του βίου: Η ζωή του ανθρώπου εβδομήκοντα έτη. Εάν δε εν δυναστείαις ογδοήκοντα...Ο αδικών αδικησάτω έτι." Ο Άυγουστος Καίσαρ έφερε πάντοτε μεθ΄ εαυτού τον ψιττακόν του, όστις επαναλάμβανε διαρκώς εις επήκοον του Καίσαρος την αυτήν φράσιν: "Καίσαρ, μέμνησο θνητός ει." (Καίσαρ, να θυμάσαι ότι είσαι θνητός.)
Σεβασμιώτατε, αναγνώσατε τα λόγια ενός αληθινού ανθρώπου: "...Είμαι φτωχός και γυμνός,όμως είμαι ο αρχηγός του έθνους. Δεν θέλουμε πλούτη, όμως θέλουμε να αναθρέψουμε τα παιδιά μας σωστά. Τα πλούτη δεν θα μας έκαναν καλό. Δεν θα μπορούσαμε να τα πάρουμε στον άλλο κόσμο. Δεν θέλουμε πλούτη. Θέλουμε ειρήνη και αγάπη." (Κόκκινο Σύννεφο,"Makhpiya-Luta", Αρχηγός των Sioux, τέλη του 19ου αιώνα.)
(Από το βιβλίο της Ειρήνης Βρη,Ινδιάνικη Σοφία, Εκδόσεις Πανός,Αθήνα 1998,)
Σεβασμιώτατε, εμείς δεν περιμένουμε τίποτε από Σας. Σεις τί περιμένετε από τον εαυτό Σας;
Μετά σεβασμού
Μόσχος Λαγκουβάρδος
πρώην πταισματοδίκης
Δοκιμιογράφος
Τετάρτη, Ιουνίου 16, 2010
Άνθιμος "Να μας αφήσει ήσυχους, το Ελληνικό Κράτος, να συνεχίσουμε την πορεία μας"
Περί όλων αυτών και όσων ενδεχομένως αύριο «μας προκύψουν», νομίζω ότι οφείλουμε να θυμίσουμε και να ξεκαθαρίσουμε τα εξής:
Το Κράτος μας όταν συστάθηκε και θέλησε να οργανωθεί, προκειμένου να μετατρέψει τους επαναστατημένους ραγιάδες σε Έλληνες πολίτες, πήρε τα ιερά μας σύμβολα, πήρε το ιεροτελεστικό της Εκκλησίας μας, πήρε την Ορθόδοξη Θεολογία μας και όλα αυτά, τα έπλεξε με την καθημερινότητα της Διοικήσεώς του και με την επισημότητα του Πρωτοκόλλου του, με στόχο «το στήσιμο» της υπολήψεως των Θεσμών του.
Η Εκκλησία της Ελλάδος, από της πραξικοπηματικής «ιδρύσεώς της» πλήρωνε το Ελληνικό Κράτος και το πληρώνει μέχρι σήμερα.
Το «σήκωσε» στις πλάτες της και το σηκώνει μέχρι σήμερα. Η Εκκλησία, μπορούμε τώρα να το βεβαιώσουμε, ελάχιστα ωφελήθηκε, μα, το Κράτος μας διόλου δεν βλάφτηκε.
Φαίνεται, όμως, ότι ήρθε ο καιρός, να επανεξεταστούν οι περιχωρήσεις και να αποκατασταθούν οι θεσμοί στους ρόλους τους και στις τροχιές τους. Αλλά, να δοκιμασθούν και οι αντοχές τους.
Το Ελληνικό Κράτος, φαντάζεται ότι μπορεί να συνεχίσει την πορεία του άχρωμο πνευματικά, ανερμάτιστο παραδοσιακά, χωρίς σύμβολα, χωρίς διαχρονικές αξίες και προσανατολισμό, χωρίς πίστη σε εσχατολογικές εμπειρίες.
Το Κράτος μας, δανείζεται τέτοια μοτίβα από την Ευρώπη, η οποία η δεν βλέπει την συμφορά της που έρχεται η επειδή απεμπόλησε την δύναμη που θα μπορούσε να την αποτρέψει, υποκύπτει «ένδοξα».
Σ’ αυτόν τον δρόμο που τραβά το Κράτος μας, λυπάμαι, αλλά ως Εκκλησία, δεν μπορούμε να το συντροφεύσουμε.
Του ευχόμαστε καλή στράτα και καλό κατευόδιο. Μακάρι, το πείραμα που επιχειρεί, να επιτύχει. Το εύχομαι ειλικρινά. Όμως, μην ζητάτε από την Εκκλησία σας να συγκατανεύση, μην ζητάτε να νοθεύσει το κρασί μας.
Ας συνεχίσουμε με την εξάρτυσή μας ο κάθε θεσμός και «το καθ’υμάς απαλλάξατε των φροντίδων ημάς. Την υμετέραν ουν πορευόμενοι...» (Ο Πατριάρχης Ιερεμίας Β’ο Τρανός στους θεολόγους της Τιβίγγης στην δεύτερη «Απόκρισή» του, 1581).
Παρακαλώ να μας αφήσει ήσυχους, το Ελληνικό Κράτος, κι εμάς ως Xριστιανούς, να συνεχίσουμε την δική μας πορεία. Μια πορεία γεμάτη αμαρτωλότητα, που όμως, δεν θα σκυλεύεται στις τηλεοράσεις.
Γεμάτη σκάνδαλα, που όμως δεν θα αποτελούν το μαξιλαράκι που απορροφά τους κραδασμούς των πολιτικών αδιεξόδων.
Γεμάτη σύμβολα, που δεν θα γίνονται παίγνιο στην ψηφοθηρία των μεταναστών. Γεμάτη αξίες, που παραμένουν ανεξίτηλες στο πνευματικό χρηματιστήριο του πλανήτη. Γεμάτη Πίστη, που «κόβει εισιτήρια» στα μαρμαρένια αλώνια, όπου συναγωνίζονται οι πολιτισμοί και η πνευματικότητά τους.
Γεμάτη αγιότητα, που είναι η χωρίς όρους και όρια, πλήρης αποδοχή των μετανοημένων αμαρτωλών.
Κι εμείς οι Χριστιανοί, ας μην εθελοτυφλούμε. Ας μην ζούμε με ωραιοποιημένα ιστορικά φαντάσματα του παρελθόντος.
Ας αποφασίσουμε να αρκεστούμε στο ευαγγελικό πολίτευμά μας, το οποίο «εν ουρανοίς υπάρχει» (Φιλιπ.3,20). Δεν γίνεται «να τα έχουμε καλά με τον Θεό χωρίς να τα χαλάσουμε με τον διάβολο».
Ας επαναβιώσουμε την «Προς Διόγνητον» Επιστολή και την εποχή που περιγράφει.
Και χωρίς τύψεις, παρακαλώ! Είχαμε, ως Εκκλησία και θα έχουμε «στους αιώνες των αιώνων» τεράστια οφειλή στην ελληνική Παιδεία, στην ελληνική Γλώσσα και στην ελληνική φιλοσοφική διανόηση, επειδή «έντυσαν» τα δόγματα της Πίστεώς μας.
Αυτά, (η παιδεία, η γλώσσα και η ελληνική σκέψη), θα συνεχίσουν να ενυπάρχουν τόσο στην Ορθόδοξη Θεολογική Γραμματολογία όσο και στην βιωμένη Χριστιανική Εκκλησία, για πάντα, σ’ Ανατολή και Δύση. (Πάντως, από το Ελληνικό Κράτος εξέλιπαν).
Στο κάτω-κάτω, μπορούμε να πούμε στους απορημένους σκεπτικιστές περί αυτού του ιστορικού διαζυγίου: «ηυλίσαμεν και ουκ ωρχήσασθε, εθρηνήσαμεν και ουκ εκόψασθε...» (Ματθ. 11,17).
Οπότε μην μας βασανίζετε την μια με τον όρκο, την άλλη με την καύση, έπειτα με τις εικόνες από τα σχολεία, με τα σύμβολα από τις σημαίες κ.λ.π. Η Ιστορία θα αποδείξει την αντοχή του καθενός μας.
Εξάλλου, κατά πως έλεγε κι ο Αντώνης Σαμαράκης:
«την Ιστορία την γράφουν
ώρα την ώρα, χρόνο με χρόνο,
με την Αγάπη, μόνο αυτοί.
Την Ιστορία την γράφουν
μόνο οι Χριστιανοί !».
Ποιός ξέρει! Ίσως κάποτε ξανασυναντηθούν οι δρόμοι μας, με περισσότερη ειλικρίνεια και αυτοσυνειδησία.
Και με λιγότερη υποκρισία. Κι εκείνη η συνάντηση θα αποζημιώσει τον καθολικό πολιτισμό, για τα όσα θα έχουν μεσολαβήσει.
romfea
Τετάρτη, Μαΐου 19, 2010
O Mεσογαίας Νικόλαος στο Αmen.gr για την αποτέφρωση, την οικονομική κρίση και τον Νικόδημο Γκατζιρούλη
Όταν το μεσημέρι του Σαββάτου περνούσα την πόρτα του πνευματικού κέντρου του Ναού του Αγίου Νικολάου Σπάτων για να συναντήσω τον Μητροπολίτη Μεσογαίας και Λαυρεωτικής Νικόλαο είχα προετοιμαστεί για να συζητήσουμε το ευαίσθητο θέμα της αποτέφρωσης των νεκρών. Ο Μητροπολίτης Νικόλαος ήταν ο βασικός εισηγητής στη συζήτηση που έγινε για το θέμα αυτό στην Ιεραρχία της Εκκλησίας της Ελλάδος. Η εξαιρετικά ενδιαφέρουσα συζήτησή μας όμως δεν περιορίστηκε μόνο στην αποτέφρωση, που επαναφέρει στην επικαιρότητα την ανάγκη μιας νέας εκκλησιαστικής ποιμαντικής, αλλά επεκτάθηκε και σε άλλα θέματα όπως στην στάση της Εκκλησίας απέναντι στις κοινωνικές αντιδράσεις από την οικονομική κρίση καθώς και στην απόφαση της Ιεραρχίας για την υπόθεση του Μητροπολίτη Νικοδήμου Γκατζιρούλη...
Ακολουθεί η συνέντευξη που παραχώρησε στο Amen.gr και τον Νίκο Παπαχρήστου ο Μητροπολίτης Μεσογαίας και Λαυρεωτικής Νικόλαος. Οι σκέψεις, οι προβληματισμοί και οι ξεκάθαρες απόψεις του είναι σίγουρο ότι θα προκαλέσουν συζητήσεις.
Νίκος Παπαχρήστου: Σεβασμιώτατε, ακούγεται ότι η Εκκλησία δεν θα έπρεπε να έχει λόγο στην συζήτηση για την αποτέφρωση των νεκρών. Δεν είναι στις αρμοδιότητες της, αφορά την Πολιτεία…
Μητροπολίτης Μεσογαίας και Λαυρεωτικής Νικόλαος: Καταρχάς το θέμα της ταφής ή της αποτέφρωσης είναι σαφώς και αρμοδιότητας της Εκκλησίας, διότι η Εκκλησία τελεί την εκκλησιαστική πράξη που ονομάζεται επικήδειος ακολουθία, η οποία μάλιστα προϋποθέτει ύπαρξη νεκρού σώματος και μιλάει για ανάσταση αυτού του σώματος. Υπ' αυτήν την έννοια, όταν τίθεται εκ μέρους της Πολιτείας το θέμα της αποτέφρωσης, αυτό αφορά και την Εκκλησία, η οποία οφείλει να τοποθετηθεί .
N.Π.: Στο ποίμνιό της εννοείτε…
Μητρ.Μεσογαίας: Στο ποίμνιό της… Σε αυτούς που της ζητούν κηδεία, που σημαίνει ότι την πιστεύουν και την δέχονται, η ίδια καλείται να ανταποκριθεί με κάποιο τρόπο. Σε αυτή την κατεύθυνση έγινε μια εισήγηση και μια εκτενής συζήτηση στην οποία δεν υπήρξε καμία αντίθεση από κανέναν και ήταν σαφώς ομόθυμη και αυτονόητη η άποψη ότι η Εκκλησία έχει και Θεολογία και πράξη που γνωρίζουν μόνο την ταφή ως απόδοση και τιμής αλλά και έκφραση πίστης στη συνεχιζόμενη πορεία του ανθρώπου και μετά τον θάνατο.
Όταν κάποιος ζητήσει να αποτεφρωθεί, πολύ πιθανόν αυτό να υποκρύπτει είτε αμφισβήτηση του κύρους της Εκκλησίας ή μη κατανόηση της Θεολογίας της ή μηδενιστική αντίληψη. Ότι δηλαδή “εγώ είμαι ένα τίποτα, είμαι ένα ζώο που θα ζήσω λίγα χρόνια και μετά θα πεθάνω”. Αυτό δεν το δέχεται η Εκκλησία. Οπότε πρέπει να ορίσει την κατεύθυνση που θα δώσει στο ποίμνιό της, αν της παρουσιαστούν τέτοια περιστατικά. Είναι αυτονόητο ότι όταν ένας δηλώνει αθεΐα ή μηδενισμό ή άρνηση της Εκκλησίας, αυτομάτως δεν έχει κανένα λόγο η Εκκλησία να του ψάλει “Μακαρία η οδός ή πορεύη σήμερον…” ή τους γεμάτους ελπίδα σωτηρίας προσευχητικούς ύμνους της. Αυτό έπρεπε η Εκκλησία κάπως να το διασαφηνίσει…
Ν.Π.: Αυτό όμως, Σεβασμιώτατε, ισχύει για κάποιον που επιθυμεί την αποτέφρωση της σορού του και δεν πιστεύει, δεν ανήκει στην Εκκλησία…
Μητρ.Μεσογαίας: Ασφαλώς…
Ν.Π.: Στην περίπτωση όμως που αυτός που επιλέγει την αποτέφρωση είναι χριστιανός Ορθόδοξος και δηλώνει πιστός; Που για άλλους λόγους κάνει αυτή την επιλογή; Ίσως γιατί δεν θα ήθελε να περάσει η οικογένεια του τη δοκιμασία της εκταφής…
Μητρ. Μεσογαίας: Ακριβώς αυτός ήταν και ο λόγος που έγινε η συζήτηση για την καύση των νεκρών. Δηλαδή, η ύπαρξη κακής πληροφόρησης ή η διαμόρφωση ψυχολογικής αντίληψης δυσμενούς ως προς την ταφή και ευνοϊκής ενδεχομένως ως προς την καύση. Η ανάγκη κατανόησης του τι ακριβώς σημαίνει αποτέφρωση. Και γι’ αυτό η ευθύνη της Εκκλησίας είναι να πει προς τον λαό αφενός το πως ακριβώς εκφράζει τον σεβασμό ως προς το σώμα και την ψυχοσωματική ενότητα του ανθρώπου και αφετέρου… είπατε προηγουμένως ότι έχει αποστροφή στη διαδικασία της εκταφής… πώς η εκταφή μπορεί να αποτελεί ένα εξαιρετικό γεγονός συνάντησης με το υπόλειμμα του ανθρώπου μας, αν γίνεται σωστά. Σε διαφορετική περίπτωση, μπορεί να είναι ένα αποτρόπαιο πράγμα το οποίο πραγματικά να αναστατώνει τον άνθρωπο. Ευθύνη μας είναι να περιποιηθούμε την εκταφή και να την αναδείξουμε.
Ν.Π.: Το αν γίνεται σωστά συνδέεται και με το αν η γη έχει τις ιδιότητες να ολοκληρώσει την αποσύνθεση…
Μητρ.Μεσογαίας: Έχετε δίκιο, αλλά ακόμη και στην περίπτωση που δεν έχει ολοκληρωθεί η αποσύνθεση θα μπορούσε να γίνει μια σωστή ποιμαντική… Εγώ έχω άμεση εμπειρία, πηγαίνω σε εκταφές μαζί με ανθρώπους που έχασαν τα παιδιά τους, και είχαν πολύ μεγάλη δυσκολία. Δεν είχα καμία περίπτωση, ούτε μια, που να μην επέστρεψαν με μεγάλη ανακούφιση. Και ενώ πήγα να κάνω την εκταφή μαζί με τους αρμόδιους των κοιμητηρίων και οι γονείς να παραμείνουν σε απόσταση , τελικά οι ίδιοι περιποιηθήκαν τα οστά των παιδιών τους…
Βίαιη πράξη η αποτέφρωση
Ν.Π.: Θεωρείτε, Σεβασμιώτατε, την αποτέφρωση μια πράξη βεβήλωσης…
Μητρ.Μεσογαίας: Είναι βίαιη πράξη… Ενώ η ταφή έχει τόση ευγένεια και σεβασμό. Τοποθετούμε το σώμα στη γη σαν σπόρο με ελπίδα βλάστησης και καρποφορίας. Η ίδια η φύση προνοεί ώστε να μείνει ένα υπόλοιπο, τα οστά, το λείψανο. Απόδειξη ότι δεν είμαστε ένα τίποτα. Ενώ με την καύση, το σώμα γίνεται στάχτη που πετιέται. Γινόμαστε τίποτα. Αυτό η Εκκλησία δεν μπορεί να το δεχθεί…
Ν.Π.: Δεν είναι όμως βεβήλωση η εκταφή μη αποσυντεθημένων σωμάτων – από γη που έχει χάσει πλέον αυτές τις ιδιότητες της- τα οποία μετά ταύτα τοποθετούνται όπως όπως σε λάκκους ή ακόμα χειρότερα, όπως λέγεται, σε οξέα;
Μητρ.Μεσογαίας: Το όπως όπως πρέπει οπωσδήποτε να το αποφύγουμε. Χρέος της Εκκλησίας είναι να μας υποδείξει και στην περίπτωση αυτήν πώς μπορούμε να τιμούμε το νεκρό σώμα. Και πώς να αφήνουμε να εκφραστεί ο σεβασμός και η προοπτική της ανθρώπινης συνέχειας.
Η Ταφή είναι έκφραση πίστης στην Ανάσταση
Ν.Π.: Η ταφή είναι ζήτημα μόνο παράδοσης; Συνδέεται με την Θεολογία ή με το δόγμα;
Μητρ.Μεσογαίας: Νομίζω ότι είναι όλα μαζί. Αυτή την πράξη γνωρίζει η Εκκλησία, με αυτόν τον τρόπο έγινε η ταφή του Κυρίου, γεγονός που τιμούμε με εξαιρετικούς ύμνους και ψηλή θεολογία. Έχουμε τις κοιμήσεις των Αγίων, τα άγια λείψανα, που τόσο τιμά η Εκκλησία μας. Αυτό είναι και παράδοση και Θεολογία και ζωή και βίωμά της. Είναι έκφραση της πίστης της στην ανάσταση και των σωμάτων.
Ν.Π.: Την ίδια στιγμή, άλλες Ορθόδοξες Εκκλησίες, μάλιστα και κάποιες γειτονικές μας, έστω κατ’ άκραν οικονομία έχουν αποδεχθεί ή ανεχθεί την αποτέφρωση…
Μητρ.Μεσογαίας: Δεν είμαι σίγουρος αν την έχουν αποδεχθεί κατ’ άκραν οικονομία, με ποιούς όρους ή πώς το λέτε…
Ν.Π. : Το λέω με την έννοια ότι τελούν εξόδιο ακολουθία…
Μητρ. Μεσογαίας: Αυτός είναι και ένας λόγος που έπρεπε να δούμε πώς θα το διαχειριστούμε ποιμαντικά ως Ορθόδοξη Εκκλησία της Ελλάδος στα πλαίσια της δικής μας πραγματικότητας. Απ' ό,τι γνωρίζουμε, δεν τελείται Ορθόδοξη εξόδιος ακολουθία μπροστά σε τεφροδόχο. Τουλάχιστον επίσημα. Μπορεί να γίνεται η κηδεία και μετά να γίνεται η καύση και τα υπόλοιπα… Εκτός τούτου, η απόφαση της Συνόδου, σε ειδικές περιπτώσεις, δίνει αρμοδιότητα στον επίσκοπο να αποφασίζει εκείνη την στιγμή τι θα κάνει. Επιπλέον, το θέμα θα ξανασυζητηθεί στην επόμενη Σύνοδο της Ιεραρχίας, ώστε να προσδιοριστούν τα βασικά κριτήρια χειρισμού των ειδικών περιπτώσεων. Θα σας αναφέρω μία ειδική περίπτωση.
Έχουμε κάποιον ο οποίος προέρχεται από μια παράδοση ινδουιστική, ανατολική, όπου συνηθίζουν να καίνε τα σώματα. Αυτή είναι η παράδοσή του. Έτσι λειτουργεί και το συναίσθημά του. Έρχεται στην Ελλάδα και γίνεται ορθόδοξος. Δεν γνωρίζει όσα είπαμε και κάποια στιγμή πεθαίνει. Οι συγγενείς του αντιδρούν στην ιδέα της ταφής γιατί δεν είναι εξοικειωμένοι μαζί της και ζητούν να καεί. Ο ίδιος δεν είχε εκφραστεί. Είναι όντως ένα λεπτό και ιδιάζον ζήτημα για το οποίο απευθύνονται οι ιερείς του κοιμητηρίου στον Επίσκοπο. Αν δεν έχει ληφθεί σαφής σχετική Συνοδική απόφαση, ο Επίσκοπος έχει από την Σύνοδο την ελευθερία να αποφασίσει.
Ν.Π.: Άρα και για έναν άνθρωπο ο οποίος ήταν πιστός αλλά για δικούς του λόγους είχε εκφράσει την επιθυμία να αποτεφρωθεί και οι συγγενείς του να πρέπει να κάνουν πράξη την τελευταία του επιθυμία, τότε και ο Επίσκοπος στο πλαίσιο αυτό θα μπορούσε ενδεχομένως να επιτρέψει την τέλεση της ιεροπραξίας…
Μητρ. Μεσογαίας: Δεν νομίζω. Αυτό δεν αποτελεί ειδική περίπτωση. Για τις ειδικές περιπτώσεις, η Σύνοδος δεν σκλαβώνει τον Επίσκοπο, απλώς θα τον βοηθήσει δίνοντάς του κάποιες κατευθύνσεις.
Ν.Π.: Πιστεύετε, Σεβασμιώτατε, ότι αυτές οι συζητήσεις γίνονται γιατί στην πραγματικότητα ο φόβος του θανάτου είναι ισχυρός και ο σύγχρονος άνθρωπος αποστρέφεται ό,τι ακολουθεί το θάνατο;
Μητρ. Μεσογαίας: Νομίζω ότι ο τρόπος και μόνο που θέσατε το ερώτημα εξυπονοεί την καταφατική απάντηση. Πράγματι οι άνθρωποι σήμερα δυσκολεύονται. Πρέπει όμως να διευκολυνθούν από την Εκκλησία και να μάθουν ορισμένα πράγματα. Ότι πρέπει να δεχθούν όσοι πιστεύουν και εμπιστεύονται την Εκκλησία τους δικούς της όρους. Διαφορετικά, θα έρθει άλλος και θα πει μεθαύριο ότι δεν θέλει να βαφτίζεται στο νερό, έτσι όπως γίνεται, αλλά να τον ραντίζουμε. Δεν θα υποχωρήσει η Εκκλησία. Προ καιρού, εμφανίστηκαν κάποιοι που είπαν ότι εμείς φοβόμαστε τα μικρόβια στη Θεία Κοινωνία και ότι θέλουμε λαβίδες μιας χρήσεως. Αντιλαμβάνεται κανείς πως αυτές οι αυθαίρετες αλλαγές αποδομούν την πίστη και την ίδια την υπόσταση της Εκκλησίας. Η Εκκλησία έχει μια πάγια διδασκαλία. Με κατανόηση και υπομονή πρέπει να την εξηγήσει στον σύγχρονο άνθρωπο. Οφείλει να δώσει την ελπίδα της μετά θάνατον πορείας που την πιστεύει και την ζει και 2000 χρόνια αυτήν κηρύττει με τον καλύτερο τρόπο. Να ομορφύνει τα κοιμητήρια… Πόσο διαφορετικός είναι ο όρος κοιμητήριο από τον όρο νεκροταφείο. Εφόσον μιλάει για κοίμηση, αυτό το πράγμα πρέπει να το δώσει και ως ελπίδα. Συνεπώς, με πολλή αγάπη και κατανόηση πρέπει να κάνει μια ποιμαντική προς αυτήν την κατεύθυνση.
Η Εκκλησία πρέπει να δώσει ξανά αυτό που χάνουμε
Ν.Π.: Έχει να κάνει και το γεγονός ότι έχει χαθεί αυτή η «σχέση» που υπήρχε τις περασμένες δεκαετίες, ιδιαίτερα στην επαρχία, ανάμεσα στους ζώντες και τους κεκοιμημένους ;
Μητρ. Μεσογαίας: Έχετε απόλυτο δίκιο και έτσι είναι. Η Εκκλησία πρέπει να μας ξαναδώσει αυτό που φαίνεται πως χάνουμε. Να δημιουργήσει συνθήκες σχέσης με τους κεκοιμημένους. Το να ανάψουμε το καντηλάκι, να πάμε στο κοιμητήριο, να κάνουμε το τρισάγιο, να ετοιμάσουμε τα κόλλυβα… να μην γίνεται μόνο τυπικά, σαν ένα έθιμο. Αλλά να αποτελεί έκφραση σχέσης και κοινωνίας με τους κεκοιμημένους. Και εδώ είναι η ουσία του προβλήματος. Πρέπει να επιστρέψουμε στην αλήθεια και όχι να μείνουμε στον τύπο. Έτσι η Εκκλησία θα βοηθήσει τους ανθρώπους μέσα τους να ζήσουν την αλήθεια. Δεν είναι σωστό να αποφασίζουμε για τον λαό χωρίς να τον προετοιμάζουμε να δεχθεί το μήνυμά μας ως αλήθεια. Η αλήθεια δεν επιβάλλεται. Εμπνέεται.
Ν.Π.: Η επαφή κάποιου με το συγγενικό του πρόσωπο, που «έχασε» γίνεται και μέσω του σημείου της ταφής του σώματός του;
Μητρ. Μεσογαίας: Βλέπετε πάντοτε η παράδοσή μας -και έτσι την ζούσαμε στα χωριά και στις μικρές αστικές κοινωνίες-, ήθελε να ξενυχτούμε τον νεκρό, να τον ασπαζόμαστε πριν φύγει, να τον θάβουμε ξεσκέπαστο και μετά να τον καλύπτουμε, η κηδεία γινόταν με εμφανές το σώμα του, την τελική του όψη… Τώρα τελευταία αποφεύγουμε να αντικρίζουμε τους νεκρούς. Δεν τους κρατούμε στα σπίτια μας. Πηγαίνουμε σε έναν απρόσωπο θάλαμο σε ένα κοιμητήριο που είναι τρεις, τέσσερις μαζί. Στα αστικά κοιμητήρια, δεν ξέρει ο ιερέας ποιον θάβει. Έχει να κάνει ανά μισή ώρα μια κηδεία. Μπορεί να μπερδέψει και το όνομα… Αντίθετα, στο χωριό ο παπάς είχε μια κηδεία το μήνα ή στους δύο μήνες. Πήγαιναν όλοι. Ο ιερέας γνώριζε τον νεκρό, τη ζωή του, τους συγγενείς. Όλοι ήταν μια οικογένεια. Πρέπει να αναβιώσουμε το παρελθόν μας με τα σύγχρονα δεδομένα.
Και κάτι άλλο. Χρησιμοποιήσατε την λέξη «έχασε». Και την χρησιμοποιούν πολλοί. Ότι ο θάνατος είναι «χαμός». Δεν είναι χαμός, είναι χωρισμός. Χάνεται σημαίνει ότι πάει στο πουθενά. Χωρίζεται σημαίνει ότι πηγαίνει στην αιώνια κατάσταση στην οποία θα ξανασυναντηθούμε, «εν ετέρα μορφή» ο καθένας. Είναι πεποίθηση της Εκκλησίας αυτό, είναι το μήνυμα της. Αυτό ζει. Αυτό είναι η Ανάσταση. Αυτό είναι Εκκλησία. Δεν μπορεί να το αρνηθεί αυτό. Πρέπει να το προσφέρει. Δεν πρέπει να το παραδώσει άνευ όρων.
Ν.Π.: Οπότε η ποιμαντική της Εκκλησίας για το ζήτημα θα μπορούσε νε ξεκινήσει πριν ακόμα η Ιεραρχία καθορίσει τους όρους, το πλαίσιο των συγκεκριμένων προϋποθέσεων;
Μητρ.Μεσογαίας: Θα μπορούσε οι όροι να είναι ένα τεχνητό πράγμα το οποίο δεν θα βοηθούσε και πολύ. Αλλά θα μπορούσε οι όροι να είναι μια παρακίνηση γενικά των Επισκόπων και των Ιερέων να περάσουν σε μια ποιμαντική του θανάτου που θα βοηθάει μέσω της πίστεως να ζει κανείς την προσδοκία της πλήρους αποκαταστάσεως μετά θάνατον.
Ν.Π.: Οι απλοί άνθρωποι συνδέουν την ταφή με τη Δευτέρα Παρουσία. Όμως υπάρχουν όρια στη δύναμη του Θεού, δηλαδή η ανάσταση θα γίνει δυνατή μόνο εφόσον υπάρχουν ενταφιασμένα σώματα και ο Θεός δεν έχει τη δύναμη να αναστήσει από την στάχτη; Υπάρχουν όρια στη δύναμη του Θεού;
Μητρ. Μεσογαίας: Η απάντηση είναι εύκολη. Έχουμε πολλούς ανθρώπους που κάηκαν σε διάφορα δυστυχήματα. Ένας Θεός που μπορεί μόνον έτσι και δεν μπορεί αλλιώς δεν είναι Θεός. Δεν υπάρχει τέτοιος Θεός. Το θέμα λοιπόν δεν είναι πως ο Θεός θα αποκαταστήσει, είναι το πώς εμείς θα εκφράσουμε ως Εκκλησία εν τω κόσμω αγωνιζομένη τον σεβασμό μας στους ανθρώπους οι οποίοι φεύγουν από αυτή την ζωή και ταυτόχρονα την πίστη μας στην αιώνια πορεία τους. Δεν σχετίζεται με το τι θα κάνει ο Θεός αλλά με το τι θα πράξουμε εμείς.
Ν.Π.: Είναι θέμα, λοιπόν, σεβασμού και πίστης…
Μητρ. Μεσογαίας: Πολύ σωστά. Σεβασμός και πίστη. Αν υπήρχε μια πρόταση, όχι η καύση ή αποτέφρωση, αλλά κατατεμαχισμός ώστε να χωρέσει σε ένα πολύ μικρότερο κουτάκι για να κερδίσουμε χώρο. Δεν είναι πολύ βίαιο; Δεν είναι αποτρόπαιο; Έτσι είναι και το άλλο και δεν χρειάζεται να συγκριθεί πιο από τα δύο είναι πιο αποτρόπαιο… Είναι βίαιο.
Και αυτό δεν θέλουμε να το κάνουμε. Δεν πρέπει να το κάνουμε. Εδώ εμείς μιλάμε για την αφαίρεση των οργάνων σε περίπτωση μεταμοσχεύσεων με ποια διαδικασία πρέπει να γίνεται ώστε να αποδίδεται σεβασμός στο νεκρό σώμα, πράγμα που δεν είναι καθόλου εύκολο. Είναι ωραίο πράγμα να εκδηλωθεί η ευγένεια της ψυχής ως σεβασμός και η εσωτερική της ασφάλεια ως πεποίθηση, ως πίστη.
Η Εκκλησία δεν είναι προέκταση της Πολιτείας
Ν.Π.: Στην Κοινή Υπουργική Απόφαση για το ζήτημα της αποτέφρωσης αναφέρονται οι όροι και οι προϋποθέσεις για την λειτουργία των αποτεφρωτήρων. Λένε κάποιοι ότι αφού το αποφάσισε η Πολιτεία, τώρα η Εκκλησία οφείλει να συμμορφωθεί αντιμετωπίζοντάς την μάλλον σαν μια προέκταση του κρατικού μηχανισμού…
Μητρ.Μεσογαίας: E, αυτό είναι το τραγικό. Το να εμφανίζεται η Εκκλησία σαν προέκταση της πολιτείας. Αυτό είναι το κακό που έχει προκληθεί από την λάθος σχέση που έχει δημιουργηθεί μεταξύ Εκκλησίας και Πολιτείας. Θα ήταν πάρα πολύ ωραία η Εκκλησία να έλεγε ότι εγώ κάνω την ακολουθία και την κάνω με αυτούς τους όρους και γι' αυτούς τους λόγους. Και προτείνω αυτό το πράγμα. Από εκεί και πέρα η Πολιτεία ας κάνει ό,τι κρίνει. Αλλά δεν υποχρεώνει για την καύση, δίνει το δικαίωμα της επιλογής. Δίνει και η Εκκλησία τη δική της πρόταση και ο κόσμος αποφασίζει. Είναι αυτό που είπαμε στην αρχή. Το εκκλησιαστικό μέρος της ανήκει. Δεν ανήκει στην Πολιτεία ούτε το επιβάλλει η Εκκλησία. Νομίζω ότι όλο ξεκινάει, ως προς τα ελληνικά δεδομένα, από την λάθος σχέση Εκκλησίας-Πολιτείας.
Ν.Π.: Διερωτώνται κάποιοι μήπως αν επιλέξουν την αποτέφρωση δεν υπάρχει γι' αυτούς… «μετά». Μήπως δεν έχουν την ευκαιρία του παραδείσου…
Μητρ.Μεσογαίας: Το τι θα γίνει μετά δεν το προσδιορίζει ούτε η Σύνοδος, ούτε εμείς. Είναι δουλειά του Θεού και ο Θεός έχει και έλεος και λόγους που εμείς δεν γνωρίζουμε να εκφράζει την αγάπη του και να δείχνει την σοφία του μέσα στη δημιουργία και στην σχέση του με τον άνθρωπο.
Ν.Π.: Πολλοί θέτουν το ζήτημα της αποτέφρωσης στο πλαίσιο των δικαιωμάτων και της ελευθερίας της επιλογής να ορίσουν το σώμα τους μετά θάνατον… Έτσι το ζητούν και από την Πολιτεία…
Μητρ. Μεσογαίας: Οι σύγχρονες Πολιτείες νομοθετούν με βάση τα ανθρώπινα δικαιώματα, όπως τα περιγράψατε. Η αποστολή της Εκκλησίας είναι να προβάλλει τα δικαιώματα του Θεού, δηλαδή την βούλησή του, στον άνθρωπο και να προάγει την σχέση του απλού ανθρώπου που την εμπιστεύεται και που πιστεύει στον Θεό, να την εκφράζει με τον υγιέστερο τρόπο που μπορεί. Και έτσι να κατευθύνει τα πράγματα. Η Εκκλησία μας διδάσκει, μας κατηχεί, μας μυεί στα μυστήρια, μας εμπνέει. Θέλει να μας πει ότι δεν είμαστε λίγα κιλά και λίγα χρόνια. Αλλά έχουμε μια αιώνια προοπτική και έναν μεγάλο προορισμό να ενωθούμε με τον Θεό από αυτόν τον κόσμο. Σε αυτό μαθητεύουμε και γι' αυτό την εμπιστευόμαστε και έτσι εκφράζουμε την πίστη μας. Περιμένουμε λοιπόν από την Εκκλησία να μας δείξει με ποιον καλύτερο τρόπο θα πορευτούμε. Στο θέμα αυτό μας λέει ότι αυτό πρέπει να κάνουμε.
Ν.Π.: Σεβασμιώτατε, θα μπορούσε να σκεφθεί κάποιος ότι ενώ η χώρα κλυδωνίζεται από την οικονομική κρίση, τα μέτρα και τις διαδηλώσεις που την συνοδεύουν, η Ιεραρχία ασχολείται με θέματα που άλλες χώρες τα έλυσαν χρόνια πριν…
Μητρ.Μεσογαίας: «Και ταύτα έδει ποιήσαι κακείνα μη αφιέναι». Δηλαδή και το ένα χρειάζεται και το άλλο. Δεύτερον η Εκκλησία τοποθετείται σε αυτά τα θέματα διότι ρωτάται και από τον λαό και από την Πολιτεία. Και τρίτον αν είναι οικονομικό το πρόβλημα, νομίζω ότι το κόστος για τους αποτεφρωτήρες καλό θα ήταν να το αναβάλουμε για λίγο για να κάνουμε οικονομία και να αντιμετωπίσουμε τις παρούσες δυσκολίες μας καλύτερα. Το μεγάλο τίμημα αυτού που περνάει σήμερα ο λαός μας δεν είναι η οικονομική κρίση. Είναι η αποξένωσή μας από τις πνευματικές αξίες και από την αλήθεια. Είναι κρίση αξιών, κρίση αρχών. Είναι πνευματική κρίση.
Ν.Π.: Και τι μας οδήγησε σε αυτήν την πνευματική κρίση, Σεβασμιώτατε;
Μητρ. Μεσογαίας: Ενδεχομένως ο έντονος ευδαιμονισμός, ο άκρατος ορθολογισμός, ο υλισμός. Αυτό που λέμε, εδώ και τώρα. Γίναμε άνθρωποι της ευκολίας, της ύλης, άνθρωποι της προσωρινότητας… Ο εγωκεντρισμός… Αυτός ο εγωιστικός ανθρωποκεντρισμός ότι ο καθένας μας είναι η απόλυτη αξία. Είναι η υπερβολή. Όλοι είμαστε μέρος της κρίσης. Και η Εκκλησία. Και εγώ θα ήθελα, ως Εκκλησία να δούμε πώς εμείς θα αναγεννηθούμε. Πώς θα ξεφύγουμε από την δική μας εκκοσμίκευση, από τον δικό μας συμβιβασμό…
Ν.Π.: Είναι έντονη η εκκοσμίκευση;
Μητρ. Μεσογαίας: Μεγάλη. Να δούμε, λοιπόν, πως θα επιστρέψουμε στον θησαυρό μας για να μπορέσουμε να τον ξαναδώσουμε. Διαφορετικά θα είμαστε ένα πολιτικό σύστημα, μια λέσχη θρησκευτικών ανθρώπων… Κάτι μέσα στα πολλά που υπάρχουν. Δεν θα επαγγελλόμαστε την βασιλεία του Θεού, τον εξαγιασμό, την άλλη ζωή, την άλλη εννοώ την άλλου είδους αλλά και την άλλη, την μετά θάνατο ζωή.
Οι κοινωνικές αντιδράσεις και ο ρόλος της Εκκλησίας
Ν.Π.: Σε μια κοινωνία που διαδηλώνει, που διαμαρτύρεται, που αγωνιά τι θα μπορούσε να πει σήμερα η Εκκλησία στο σύνολό της;
Μητρ. Μεσογαίας: Τί θα μπορούσε να πει! Πιστεύω ότι θα μπορούσε να μιλήσει και με τη ζωή της και με το λόγο της. Και όταν λέω με την ζωή της, υπάρχουν πρόσφατα παραδείγματα και ακόμα υπάρχουν άνθρωποι, ο πατήρ Παΐσιος , ο πατήρ Πορφύριος , πρόσωπα της Εκκλησίας που ήταν ανθρωπάκια με το κοσμικό κριτήριο αλλά ήταν πόλος έλξης και ουσιαστικής παρηγοριάς και έμπνευσης σε χιλιάδες ανθρώπους. Δίπλα σε έναν τέτοιο άνθρωπο τρέφεσαι ακόμα και όταν σιωπά. Και η Εκκλησία το πρώτο που έχει να δώσει είναι αυτή τη ζωή της, το αίμα της, τους χυμούς της πίστης της. Όχι σαν διδασκαλία λόγου αλλά σαν διδασκαλία έμπνευσης.
Το δεύτερο πράγμα όσον αφορά στο λόγο, θα μπορούσε να κάνει ένα κήρυγμα μετανοίας με προφητικό τρόπο και όχι με ελεγκτικό, σκληρό τρόπο. Να κάνει μια κίνηση αγάπης, εξόδου, όχι αγάπης ως πράξη… δηλαδή δίνω λεφτά, κάνω το ένα, το άλλο, φτιάχνω ένα ίδρυμα κλπ… αλλά αγάπης-αυτοπροσφοράς, δηλαδή δεν προσφέρω από αυτά που έχω αλλά προσφέρομαι, δίνω ό,τι είμαι. Αυτή είναι η ανώτερη προσφορά. Το να δώσεις όλο σου τον εαυτό. Αυτά είναι εντελώς ξένα πράγματα για τη σύγχρονη κοινωνία.
Το αγκάλιασμα της νεότητας, τα νέα παιδιά σήμερα είναι αποπροσανατολισμένα. Ο λόγος της Εκκλησίας είναι επαναστατικός λόγος, ανατρεπτικός. Δεν χρειάζονται άμεσα αποτελέσματα. Ο Απόστολος Παύλος όταν πήγε στον Άρειο Πάγο και μίλησε για αναστημένο Χριστό σηκωθήκανε και του είπαν «ακουσόμεθά σου και πάλιν» δηλαδή «θα τα ξαναπούμε…». Έριξε όμως σπόρο στην Αθήνα που έπιασε. Αυτή την στιγμή τα παιδιά μας δεν έχουν εμπειρίες εκκλησιαστικές στο συναισθηματικό , στο κοινωνικό, στο παραδοσιακό επίπεδο. Αυτά τα παιδιά όμως είναι πιο αγνά, πιο έτοιμα να δεχθούν μια αντιπρόταση ηρωική από την Εκκλησία. Πιστεύουμε σε μάρτυρες, σε νικητές αδικημένους… Επίσης, το να ζήσουμε εμείς πρώτα τη δική μας πτωχεία, όχι να αγαπήσουμε τους πτωχούς αλλά την πτωχεία ως επιλογή για τη δική μας ζωή. Καταλαβαίνετε τί δυνατό μήνυμα είναι αυτό; Ότι εγώ επιλέγω να ζω ο ίδιος λιτά και φτωχά… Ο λόγος αυτού του τύπου είναι πολύ σύγχρονος. Είναι μονοπώλιο της Εκκλησίας.
Ν.Π.: Και μιας και το αναφέρατε, ζει ένας Επίσκοπος σήμερα φτωχά και λιτά;
Μητρ. Μεσογαίας: Νομίζω πολλοί. Εάν δεν ζει έτσι, δεν είναι Επίσκοπος. Είμαι βέβαιος ότι οι περισσότεροι ζουν λιτά.
Ν.Π: Στους πολίτες που καλούνται να ζήσουν σε λιτότητα χωρίς να είναι επιλογή τους τι θα μπορούσε να πει η Εκκλησία;
Μητρ.Μεσογαίας: Να μάθουν να ζουν την «ευσέβεια μετ' αυταρκείας». Βέβαια, νομίζω ότι ενόσω έχει υπόλοιπα στους λογαριασμούς της και στα παγκάρια της η Εκκλησία δεν μπορεί να μιλήσει. Η κίνηση είναι ότι δίνω και μετά λέω ότι δεν έχω άλλο να σου δώσω. Αλλά ό,τι είχα το πρόσφερα, δεν κρατάω για το μέλλον. Αυτό είναι πολύ δυνατό. Και από εκεί και πέρα έλα μαζί να συμπορευτούμε στην κοινή ανέχεια μας. Όχι έχω και σου δίνω, αλλά όσα μπαίνουν στα ταμεία μου τα μοιράζω. Κρατώ τα λιγότερα για μένα. Τα αναγκαία. Όταν έχεις τον Θεό, δεν σου λείπει τίποτα.
Ν.Π.: Πιστεύετε ότι η λύση είναι περισσότερα ιδρύματα, περισσότερες μερίδες φαγητού από τα συσσίτια;
Μητρ.Μεσογαίας: Νομίζω όχι. Διότι όσες μερίδες και να δώσει στο πλαίσιο των δυνατοτήτων της, όσα ιδρύματα και να κάνει δεν θα καταφέρει να επουλώσει όλα τα προβλήματα. Παρά ταύτα, ανάλογα με το τι της δίνεται πρέπει να προσφέρει .Η Εκκλησία δεν έχει και δίνει. Της εμπιστεύονται και μοιράζει.
«Θέλω να απελευθερωθώ από το κοσμικό σύστημα»
Ν.Π.: Εσείς Σεβασμιώτατε, κάνατε μια κίνηση που βρήκε πολλούς υποστηρικτές αλλά και πολλούς επικριτές. Παραιτηθήκατε της μισθοδοσίας σας…
Μητρ. Μεσογαίας: Γιατί να το επικρίνει αυτό κανείς; Μήπως έκλεψα καμία τράπεζα και δεν το κατάλαβα; Θέλω ένα επιχείρημα γιατί αυτό να είναι κακό. Από την άλλη πλευρά, οφείλω να σας πω ότι δεν νομίζω ότι το Κράτος είχε ανάγκη από τον μισθό μου. Ήταν καθαρά μια συμβολική κίνηση και το έχω πει και είναι σαφές. Ήταν μια κίνηση ελευθερίας προσωπικής, έκφρασης της βούλησης μου να απελευθερωθώ από το καταρρέον κοσμικό σύστημα…
Ν.Π.: Να μην αισθάνεστε, δηλαδή, δημόσιος υπάλληλος;
Μητρ. Μεσογαίας: Αναντίρρητα δεν θα ήθελα. Θα θέλατε εσείς να έχετε ιερέα, ένα παπά που να αισθάνεται δημόσιος υπάλληλος;
Ν.Π.: Μιλήσατε για καταρρέον σύστημα…
Μητρ. Μεσογαίας: Γιατί έχετε εντύπωση ότι είναι σε ακμή;
Ν.Π.: Αν όμως ήταν σε ακμή το πολιτικό σύστημα;
Μητρ. Μεσογαίας: Δεν θα ήθελα να έχω σχέση με το κοσμικό σύστημα.
Ν.Π.: Πιστεύετε ότι αυτή η θέση αλλά και η πρωτοβουλία σας να παραιτηθείτε της μισθοδοσίας σας βρίσκουν απήχηση στο εσωτερικό της Ιεραρχίας;
Μητρ. Μεσογαίας: Δεν ξέρω…
Ν.Π.: Σας απασχόλησε πριν πάρετε την απόφασή σας;
Μητρ. Μεσογαίας: Όχι… Με απασχόλησε να μην σκανδαλίσω, να μην θεωρηθεί ότι προκαλώ συγκρίσεις ή επιδεικτικά ξεχωρίζω τον εαυτό μου. Νομίζω ότι όλοι κάνουμε τις επιλογές μας. Άλλοι ίσως κάνουν κάτι καλύτερο. Είναι λίγο το να προσφέρεις όλο σου το μισθό στα ιδρύματά σου; Ξέρω αρκετούς Επισκόπους που δεν κρατούν τίποτα από τον μισθό τους. Όλα τα προσφέρουν στα ιδρύματα και τους φτωχούς. Κι εγώ κάτι τέτοιο έκανα ως τώρα, αλλά αποφάσισα να δοκιμάσω κάτι άλλο. Θεώρησα ότι θα ήταν καλύτερο για μένα. Δεν θέλω να προκαλέσω κανέναν. Σέβομαι τον κόπο, τον πόνο, τις στερήσεις, τις θυσίες όλων των υπολοίπων ιεραρχών. Δεν γνωρίζω τις λεπτομέρειες της ζωής τους, αλλά εμπνέομαι από αυτά που αντιλαμβάνομαι ότι κρυφά βιώνουν ο καθένας.
Ν.Π.: Σας πίκραναν κάποια σχόλια;
Μητρ. Μεσογαίας: Όχι, καθόλου. Άκουσα ότι είπαν ορισμένα πράγματα. Δεν με πίκραναν, διότι θεωρώ ότι έχουν δικαίωμα να μην συμφωνούν μαζί μου κάποιοι άνθρωποι. Να με παρερμηνεύουν, διότι συνηθίζουμε -κακώς βέβαια- να ερμηνεύουμε τους ανθρώπους. Νομίζω ότι είναι λάθος να θεωρούμε ότι γνωρίζουμε το βάθος της προαιρέσεως κάποιου και να το βγάζουμε με δημόσιο λόγο. Αλλά είναι πολύ ανθρώπινο και γίνεται και έτσι είμαι συνηθισμένος με αυτό. Σίγουρα εκτίμησαν λάθος τις προθέσεις μου. Ακόμα και αυτοί που με επαίνεσαν δεν ξέρουν γιατί το έκανα. Αν κάποιος διαφορετικά κατανοεί το πώς εγώ πολιτεύομαι είναι δικαίωμά του. Ούτε εγώ είμαι υποχρεωμένος να εξηγώ σε όλους τι κάνω. Μέσα από την ζωή μου εκφράζω τον εαυτό μου, όπως το κάνετε και εσείς και το κάνει και ο καθένας. Δεν με πίκρανε κανείς.
«Δεν ζω από τον μισθό μου»
Ν.Π.: Να μην σας ρωτήσω πως ζείτε χωρίς μισθό…
Μητρ. Μεσογαίας: Έχω τα πάντα… Ο μισθός υπάρχει ακόμη αλλά έχω τα πάντα. Δεν ζούσα ποτέ από τον μισθό μου…
Ν.Π.: Να επανέλθουμε στα πρόσφατα γεγονότα που ακόμα συγκλονίζουν την κοινωνία. Η Σύνοδος τοποθετήθηκε καταδικάζοντας τις ακρότητες και τη δολοφονική επίθεση…
Μητρ. Μεσογαίας: Πολύ καλά έκανε η Σύνοδος και τοποθετήθηκε δημόσια. Και όντως ο σεβασμός στην ανθρώπινη ζωή αποτελεί αυτονόητο που πρέπει να προστατευθεί. Το γεγονός αυτό που συνέβη ήταν συγκλονιστικό, φοβερό, από όποια προοπτική και αν το εξετάσουμε. Πιστεύω όμως ότι συναντούμε τέτοια φαινόμενα σε κοινωνίες που χάνουν τον Θεό και αποξενώνονται από την Αλήθεια του. Και ο ρόλος της Εκκλησίας είναι να φέρνει τον Θεό στον λαό και να οδηγεί τον λαό προς τον Θεό.
Το «κλείσιμο» μια εκκρεμότητας
Ν.Π.: Ολοκληρώνοντας, Σεβασμιώτατε, αυτή την άκρως ενδιαφέρουσα συζήτηση θα ήθελα να σταθούμε σε ένα θέμα της επικαιρότητας και στις προεκτάσεις του. Πριν λίγες ημέρες η Ιεραρχία εξέλεξε τους Μητροπολίτες Ιλίου και Κηφισίας, των μητροπόλεων που προέκυψαν από τη διχοτόμηση της παλαιάς Μητρόπολης Αττικής. Σας άκουσα να λέτε ότι έκλεισε μια εκκρεμότητα πέντε χρόνων…
Μητρ. Μεσογαίας: Ήταν εκκρεμότητα γιατί εγώ ήμουν τοποτηρητής. Και τοποτηρητής σημαίνει ένας άνθρωπος με περιορισμένες και προσωρινές αρμοδιότητες. Οι άνθρωποι χρειαζόντουσαν τον ποιμένα τους. Αυτόν που θα μπορεί να σταθεί πάνω στα προβλήματά τους και να αναπτύξει το όραμα για την Μητρόπολη και την συνέχεια της. Εγώ δεν ανέπτυξα όραμα. Έκανα συντήρηση υφισταμένης καταστάσεως. Με τον καλύτερο τρόπο που μπορούσα. Με αυτή την έννοια, ήταν εκκρεμότητα το ότι δεν είχε πορεία και όραμα. Έχω την εντύπωση ότι ήρθε η ευλογημένη αυτή ώρα που δύο υπεύθυνα πρόσωπα θα μπορούν να προσεύχονται γι' αυτόν τον λαό, να διδάσκουν, να ποιμαίνουν, να συμπονούν με τον λαό, να συμπορεύονται και να επιτελούν το έργο της στις ψυχές τους.
«Να αποκατασταθεί ο Νικόδημος»
Ν.Π.: Υπάρχει όμως και μια ακόμη εκκρεμότητα και αφορά στην υπόθεση του Μητροπολίτη πρώην Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου. Η Ιεραρχία αποφάσισε να άρει με προϋποθέσεις το επιτίμιο και μια τριμελής επιτροπή, της οποίας είστε μέλος, να του την ανακοινώσει επισήμως… Αλήθεια πότε θα τον επισκεφθείτε;
Μητρ. Μεσογαίας: Δεν εξαρτάται από εμένα, θα ορισθεί αυτό πότε θα γίνει. Εγώ ευθύς εξαρχής θεωρούσα ότι η απαράδεκτη αυτή κατάσταση, η θλιβερή ιστορία που παρακολουθεί την πορεία αυτής της Μητροπόλεως, των δύο νέων πλέον Μητροπόλεων, θα έπρεπε να τακτοποιηθεί με έναν τρόπο υπερβατικό, ανώτερο, άγιο και ευλογημένο. Φοβούμαι ότι δεν γίνεται αυτό με απλές αποφάσεις. Θεωρώ ότι σαφώς αδικήθηκε ο Μητροπολίτης πρώην Αττικής και Μεγαρίδος.
Και αντί να κινηθούμε στη λογική του δικαίου, ποιος έχει δίκιο και ποιος έχει δικαιώματα, θα ήταν ανάγκη να κινηθούμε στην καθ' υπερβολήν οδό που λέγεται αγάπη και ταπείνωση. Αυτός που υποχωρεί πρώτος αυτός είναι και κερδισμένος. Και αν δεν μπορεί το να το κάνει το ασθενέστερο μέρος, θα έπρεπε να το κάνει η Σύνοδος. Ακόμη και αν αυτό που έγινε δεν οδηγήσει σε λύση, δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να προσπαθήσουμε να βρούμε άλλη λύση. Πρέπει να κοινωνήσουμε, να συλλειτουργήσουμε, να τελειώσει η εκκρεμότητα. Να αγκαλιαστούμε στην Εκκλησία. Αν δεν το κάνουμε αυτό, ακυρώνουμε όλο τον λόγο μας στα σύγχρονα προβλήματα.
Ν.Π.: Πέραν της άρσεως του επιτιμίου της ακοινωνησίας, πιστεύετε ότι θα έπρεπε να αποκατασταθεί με κάποιο τρόπο; Ίσως στα πρότυπα της δημιουργίας μιας προσωποπαγούς επισκοπής ή μιας ιδιότυπης επισκοπής όπως η Μονή Κύκκου;
Μητρ.Μεσογαίας: Είχαμε την ευκαιρία να το κάνουμε τώρα και με τις διχοτομήσεις. Είχαμε την ευκαιρία να το κάνουμε και πριν γίνει η διχοτόμηση. Αν αυτό θα βόλευε και νομικά. Έχουμε την ευκαιρία αντί να γίνει καινούργια Μητρόπολη, κάποιος να δώσει αυτό που του δόθηκε. Εγώ είμαι έτοιμος να παραιτηθώ. Αν αυτό αποτελεί λύση του προβλήματος, γιατί να μην το κάνω; Και δεν είναι καθόλου υποκρισία, όπως κάποιοι έσπευσαν να πουν. Το εννοώ. Πρέπει πάση θυσία να βρεθεί αγία λύση.
Ν.Π.: Δηλαδή, εσείς δεν έχετε καμία αντίρρηση με την αποκατάστασή του…
Μητρ. Μεσογαίας: Θεωρώ ότι αν δεν αποκατασταθεί ο Νικόδημος με κάποιο τρόπο, αν δεν τα βρούμε μεταξύ μας ως Εκκλησία, δεν μπορούμε να έχουμε καλή μαρτυρία στον κόσμο…
Ν.Π.: Σεβασμιώτατε, σας ευχαριστώ θερμά γι' αυτή την ενδιαφέρουσα και ειλικρινή συζήτηση που είχαμε.
Μητρ. Μεσογαίας: Και εγώ σας ευχαριστώ.
ΑΜΕΝ.gr
Παρασκευή, Απριλίου 23, 2010
Μεσογαίας Νικόλαος "η γλώσσα είναι παράθυρο για την ενίσχυση της πίστεως"

Στην εκπομπή της ΝΕΤ «Ουδείς Αναμάρτητος» και στην δημοσιογράφο κα Άννα Παναγιωταρέα, μίλησε το βράδυ της Πέμπτης ο Μητροπολίτης Μεσογαίας κ. Λαυρεωτικής κ. Νικόλαος.
Ο Μητροπολίτης Μεσογαίας κ. Νικόλαος με θεολογική αρτιότητα έδωσε απαντήσεις και διευκρινήσεις, σε πολλά ερωτήματα που έχουν τεθεί τον τελευταίο καιρό στα Εκκλησιαστικά πράγματα.
Μέσα στο καταιγισμό ερωτήσεων που δέχθηκε ο Μητροπολίτης Νικόλαος, του ζητήθηκε να σχολιάσει και το θέμα των τελευταίων ημερών που αφορά την μετάφραση των ιερών κειμένων.
Απαντώντας στην ερώτηση αυτή ο Μητροπολίτης Νικόλαος, ανέφερε ένα γεγονός, στο οποίο συμμετείχε ο Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης κ. Θεόδωρος Πάγκαλος.
Συγκεκριμένα ο κ. Νικόλαος τόνισε: «Χθες, τέλεσα έναν αγιασμό όπου ήταν παρών ο κ. Πάγκαλος και η κα Χριστοφιλοπούλου. Κάποια στιγμή που τελείωσα την ανάγνωση μιας ευχής, γυρίζει ο κ. Πάγκαλος μου λέει: «Τι ωραία προσευχή! Δεν θα ήταν καλύτερα Σεβασμιώτατε, αυτή η προσευχή να ήταν σε γλώσσα κατανοητή, ώστε όλος ο κόσμος να την απολαύσει όπως και εμείς;».
«Τότε, του είπα: «Βεβαίως, τη στιγμή μάλιστα που το κείμενο έχει γραφεί πρόσφατα και το έγραψε κάποιος των ημερών μας στην αρχαία γλώσσα», πρόσθεσε ο Μητροπολίτης Μεσογαίας.
Ο κ. Νικόλαος, εν συνέχεια για το εν λόγω θέμα μεταξύ άλλων τόνισε: «Από την άλλη μεριά κα Παναγιωταρέα, διάβασα ένα κείμενο του Αγίου Πειραιώς το οποίο μου δημιούργησε μέθεξη, αγάπησα την γλώσσα για το τι είναι αυτός ο πλούτος που έχει.»
Επίσης, τόνισε χαρακτηριστικά: «Νομίζω, ότι αν βγάλουμε τη γλώσσα αυτή που έχουμε από την Εκκλησία, είναι σαν να πάω εγώ και βγάλω εκατόν τρία (103), βυζαντινά και μεταβυζαντινά μνημεία τα οποία είναι πανέμορφα από τα Μεσόγεια και να τα αντικαταστήσω με προκατασκευασμένα».
Τέλος, ο Μητροπολίτης Μεσογαίας κ. Νικόλαος, τόνισε ότι «η Εκκλησία θα έπρεπε να έχει ένα σύστημα παιδείας και κατήχησης, ώστε να πάρει τον κορμό και τις χίλιες λέξεις που χρειάζονται, αλλά και τα νοήματα που εμπεριέχονται. Καλλιεργώντας έτσι από μικρά παιδιά αλλά και τους μεγαλύτερους, να τους δώσει τη δυνατότητα να απολαύσουν τη γλώσσα και να την δουν σαν παράθυρο για ενίσχυση της πίστεως».
Φώτο και πηγή: ROMFEA.gr
οι υπογραμμίσεις δικές μας
Πέμπτη, Απριλίου 22, 2010
Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος: «Στη θεωρία όλα είναι ωραία, κύριοι της Πολιτείας»
Με μια ομιλία ...«μανιφέστο» ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών Ιερώνυμος επανήλθε στο θέμα της οικονομικής κρίσης και στο μεταναστευτικό ζήτημα, αφήνοντας αιχμές κατά των «φυγόπονων» που επικρίνουν την Εκκλησία «για να αποφύγουν τις ευθύνες που τους αναλογούν». Στο πλαίσιο της τελετής αγιασμού του νεοσύστατου Δουρούτειου Πνευματικού Κέντρου της ενορίας του Αγίου Γεωργίου στην Κουμουνδούρου, ο κ. Ιερώνυμος επανέλαβε τη θέση του ότι «η κρίση δεν είναι στα χρήματα, αλλά πνευματική» και υποστήριξε πως «ήρθε η ώρα οι Έλληνες να γίνουμε ρεαλιστές και να αφήσουμε τις φαντασιώσεις».
Αναφορικά με τη δράση της Εκκλησίας τόνισε πως (η Εκκλησία) δεν έπαψε ποτέ να βοηθά και πως ο ρόλος της αυτή τη στιγμή είναι να στηρίξει περισσότερο τον λαό, ενώ αφού πρώτα ζήτησε τη «συγγνώμη» των – παρόντων στην εκδήλωση - δυο αντιδημάρχων του δήμου Αθηναίων, παρατήρησε με νόημα πως «στη θεωρία όλα είναι ωραία κύριοι της Πολιτείας».
«Ορθοδοξία χωρίς ορθοπραξία δεν υπάρχει»
Διαφεύγοντας από τα στενά όρια μιας ...εθιμοτυπικής ομιλίας σε εγκαίνια, ο Αρχιεπίσκοπος, από το μικρό βήμα της κατάμεστης αίθουσας του Δουρούτειου Πνευματικού Κέντρου, αρχικά αναρωτήθηκε «τι κάναμε σήμερα εδώ; Κάναμε μια απλή τελετή αγιαστική; Κάναμε απλώς εγκαίνια; Πρέπει πάντα να θυμόμαστε πως ό,τι είναι τυπικό και εξωτερικό δεν πρέπει να το βάζουμε στην πρώτη θέση. Σημασία έχει η ουσία. Η πρακτική εφαρμογή του λόγου του Θεού».
«Δε μπορείς να λες ότι αγαπάς το Θεό αν δεν αγαπάς τον συνάνθρωπό σου. Είναι ψεύτης όποιος το λέει αυτό. ‘Αυτός που με πότισε, με τάισε, με έντυσε με φρόντισε στη φυλακή είναι αυτός που με αγαπάει’. Γιατί όσοι ταλαιπωρούνται – προσέθεσε ο κ. Ιερώνυμος - είναι η εικόνα του Χριστού. Γίνονται τόσες συζητήσεις, ακούγονται τόσες θεωρίες, ενώ το ερώτημα παραμένει ένα: Αγαπάς τον άνθρωπο; Αυτός είναι ο δρόμος. Και η ουσία και η υλική βοήθεια πρέπει να υπάρχουν. Δε μπορεί ο αετός να πετά με μια φτερούγα. Η μυστηριακή μας ζωή είναι μια δύναμις που πρέπει να ξεχύνεται στην κοινωνία», τόνισε στη συνέχεια, δίνοντας το μήνυμα πως η δραστηριότητα της Εκκλησίας δεν πρέπει να περιορίζεται στην ...Αγία Τράπεζα.
«Είναι ανάγκη να συσπειρωθούμε. Γνήσια πίστη, γνήσια λατρεία, γνήσια πρακτική. Ορθοδοξία χωρίς ορθοπραξία δεν υπάρχει. Αυτά είναι φιλοσοφήματα των φυγόπονων, για να γράφουν, να δημοσιεύουν, να έχουν να λένε για να αποφύγουν τις ευθύνες που τους αναλογούν», ανέφερε ακολούθως ο Αρχιεπίσκοπος. «Ήρθε η ώρα οι Έλληνες να αφήσουμε τις φαντασιώσεις. Να γίνουμε ρεαλιστές, να βάλουμε τον δάκτυλο εις τον τύπο των ήλων. Κάθε ημέρα ακούμε για την κρίση, την κρίση και την κρίση. Η κρίση όμως – προσέθεσε - δεν είναι στα χρήματα. Είναι πνευματική. Καμμία οικονομική κρίση δε δημιουργείται σε μια οικογένεια δεμένη. Ο δικός μας ρόλος, μέσα και γύρω από τον χώρο της Εκκλησίας, είναι να βοηθήσουμε». Σε εκείνο το σημείο ο κ. Ιερώνυμος έκανε με διακριτικό τρόπο μια σύγκριση ανάμεσα στην προσφορά της Εκκλησίας και της Πολιτείας στην κοινωνία, και αφού πρώτα ζήτησε «συγγνώμη» από τους αντιδημάρχους κ.κ. Σκιαδά και Βαφειάδη και τον δημοτικό σύμβουλο Χρήστο Τεντόμα είπε πως «στη θεωρία όλα είναι εύκολα κύριοι της Πολιτείας».
Περνώντας στο ζήτημα των μεταναστών, το οποίο φάνηκε να απασχολεί ιδιαίτερα τους ενορίτες του Αγίου Γεωργίου, ο κ. Ιερώνυμος είπε πως «η αγάπη πρέπει να εξασκείται στην καθημερινή μας ζωή. Με αφοσίωση, αφιέρωση, διακονία. Να ταϊζεις αυτούς που πεινάνε. Εμείς δε φέραμε ξένους εδώ, ούτε και τους κρατήσαμε εδώ. Άλλοι έχουν την ευθύνη να βάλουν τάξη στα πράγματα. Όταν όμως μαγειρεύουμε, και η μυρωδιά του φαγητού μας γεμίζει το δρόμο, δεν έχουμε το δικαίωμα να πούμε ‘είναι ξένος’ ή ‘είναι αλλόθρησκος’. Αν δεν του δώσουμε τότε είναι που μπορεί να κάνει πράξη αμαρτωλή για να μπορέσει να ζήσει».
AMEN.GR
Τετάρτη, Απριλίου 14, 2010
η Διαρκής Ιερά Σύνοδος εμμένει στην παράδοση του γλωσσικού ιδιώματος του παραδεδομένου τρόπου τελέσεως της θείας Λειτουργίας και των Ιερών Μυστηρίων
Συνήλθε σήμερα Τετάρτη, 14 Απριλίου 2010, στην πρώτη Συνεδρία Της η Διαρκής Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος, υπό την Προεδρία του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και Πασης Ελλάδος κ. Ιερωνύμου.
Κατά την σημερινή Συνεδρία :
Η Διαρκής Ιερά Σύνοδος επικύρωσε τα Πρακτικά της προηγουμένης Συνεδρίας.
Η Διαρκής Ιερά Σύνοδος, ύστερα από διάφορα κείμενα που κατατέθηκαν στην Ιερά Σύνοδο για την μετάφραση των λειτουργικών κειμένων, άκουσε την εισήγηση του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Δρυϊνουπόλεως, Πωγωνιανής και Κονίτσης κ. Ανδρέα, που του είχε ανατεθεί από προηγούμενη Συνεδρία, και εν συνεχεία δέχθηκε διευκρινήσεις του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Νικοπόλεως και Πρεβέζης κ. Μελετίου για το θέμα αυτό από την πρακτική που γίνεται στην Ιερά Μητρόπολή του.
Ακολούθως έγινε ευρύτατη συζήτηση, κατά την οποία, λόγω της σοβαρότητος του θέματος, τοποθετήθηκαν όλοι οι Αρχιερείς, οι οποίοι εξέφρασαν τις απόψεις τους μέσα από την θεολογική τους γνώση και την ποιμαντική τους αγωνία. Το θέμα αποδεσμεύθηκε από την πρακτική που τηρείται στην Ιερά Μητρόπολη Νικοπόλεως και Πρεβέζης και αντιμετωπίσθηκε γενικά, από πλευράς θεολογικής, λειτουργικής και ποιμαντικής.
Κοινό σημείο των συζητήσεων ήταν ότι η Ορθόδοξη Λατρεία και δη η θεία Λειτουργία είναι ένας μεγάλος λειτουργικός πλούτος, τον οποίο μας παρέδωσαν οι Άγιοι Πατέρες και όλη η διαχρονική παράδοση, όπως θαυμάζεται από τους ετεροδόξους, σε συνδυασμό με την ποιμαντική προσπάθεια μυήσεως των πιστών στα γινόμενα και τελούμενα της Θείας Λατρείας.
Μετά την ολοκλήρωση των συζητήσεων η Διαρκής Ιερά Σύνοδος κατέληξε στα εξής :
1. Η Λατρεία της Εκκλησίας και μάλιστα η θεία Λειτουργία, αποτελούν το κέντρο της Εκκλησιαστικής ζωής, την καρδιά της Εκκλησίας, γι' αυτό και κάθε προσέγγιση σε αυτήν πρέπει να γίνεται με βαθύτατο σεβασμό. Δεν πρόκειται μόνο για μία λογική κατανόηση, αλλά για μύηση στο «πνεύμα» της, για ένωση των Χριστιανών με τον Χριστό. Γι' αυτό η Διαρκής Ιερά Σύνοδος εμμένει στην παράδοση του γλωσσικού ιδιώματος του παραδεδομένου τρόπου τελέσεως της θείας Λειτουργίας και των Ιερών Μυστηρίων. Οιαδήποτε μετάφραση λειτουργικών κειμένων μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα στην ενότητα της Εκκλησίας.
2. Επειδή στην Εκκλησία όλα πρέπει να γίνονται «ευσχημόνως και κατά τάξιν» και τον αρμόδιο λόγο έχει η Ιερά Σύνοδος, γι' αυτό ο Αρχιερεύς που ενδεχομένως έχει έναν ειδικό λόγο αναγνώσεως κάποιων κειμένων σε μετάφραση, θα πρέπει να λαμβάνει άδεια από την Διαρκή Ιερά Σύνοδο.
3. Το θέμα όμως αυτό θα συνεχισθεί να συζητείται στις αρμόδιες Συνοδικές Επιτροπές, σε Συνέδρια που θα διοργανωθούν για τον σκοπό αυτόν, σε συνεργασία με τις Θεολογικές Σχολές και όταν ωριμάσει η συζήτηση, και κριθεί αναγκαίο, θα εισαχθεί στην Ιεραρχία της Εκκλησίας της Ελλάδος, η οποία είναι το ανώτατο όργανο διοικήσεως της Εκκλησίας, προκειμένου να αντιμετωπισθεί Συνοδικώς.
Τέλος η Διαρκής Ιερά Σύνοδος συζήτησε και έλαβε αποφάσεις σχετικά με τρέχοντα υπηρεσιακά ζητήματα.
Εκ του Γραφείου Τύπου της Ιεράς Συνόδου
Τρίτη, Φεβρουαρίου 16, 2010
To έκκλητον υπό αμφισβήτησιν
του Νίκου Παπαχρήστου
«Θεωρώ περιφρόνηση προς το Πατριαρχείο τον τρόπο με τον οποίο το αντιμετωπίζει η Εκκλησία της Ελλάδος». Ο Μητροπολίτης Ιωαννίνων Θεόκλητος, με αυτή τη δήλωση του στην Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, έστειλε σαφές μήνυμα στην Αθήνα αλλά και στην Κωνσταντινούπολη. Και ως φαίνεται δεν είναι ο μόνος αφού πληροφορίες εμφανίζουν πολλούς Ιεράρχες να εκφράζουν προς κάθε κατεύθυνση την έκπληξη και συνάμα τη δυσαρέσκεια τους από την απόφαση της ΔΙΣ να παρακάμψει το Οικουμενικό Πατριαρχείο και το δικαίωμα του εκκλήτου.
Είναι χαρακτηριστικό ότι αρκετοί Αρχιερείς, σε ιδιωτικές τους συζητήσεις, εκφράζουν τον έντονο προβληματισμό τους για το πώς είναι δυνατόν να συμμετάσχουν σε μια Σύνοδο Ιεραρχίας που στην πραγματικότητα θα ακυρώσει ένα από τα κορυφαία αρχαία Κανονικά δικαιώματα του Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως, στο οποίο θεμελιώνεται η οικουμενικότητα του. Ταυτόχρονα όμως θα απεμπολήσουν και μια δυνατότητα που οι Ιεροί Κανόνες παρέχουν σε όλους τους επισκόπους της οικουμένης, να καταφεύγουν στην πρωτόθρονη Εκκλησία και τον Οικουμενικό Πατριάρχη προκειμένου να κρίνει τις υποθέσεις τους. Και πράγματι, στο παρελθόν, η έκκλητος προσφυγή φάνηκε πολλές φορές χρήσιμη σε Ιεράρχες και της Εκκλησίας της Ελλάδος αλλά και άλλων εκκλησιαστικών δικαιοδοσιών.
Τώρα η ΔΙΣ, μέσα από το πολιτειοκρατικό πνεύμα και τις αγκυλώσεις του ελλαδικού εκκλησιαστικού βίου, προέβαλε ως δικαιολογία τους κοσμικούς νόμους για να αποφύγει να εφαρμόσει όλα όσα προβλέπουν οι Ιεροί Κανόνες. Και όλα αυτά, δήθεν, για να κλείσει η πολύκροτη υπόθεση του κ.Παντελεήμονα Μπεζενίτη με την οποία στην πραγματικότητα απέφυγε συστηματικά να ασχοληθεί η εκκλησιαστική δικαιοσύνη. Ίσως εμποδιζόμενη από την ατολμία και τη διάχυτη υποκρισία κάποιων εκκλησιαστικών ταγών. Έτσι η Εκκλησία της Ελλάδος, επιβεβαιώνοντας ότι αποτελεί γνήσιο πολιτειοκρατικό δημιούργημα, προτίμησε να συρθεί από τους νόμους, τα πολιτικά δικαστήρια και τους εισαγγελικούς λειτουργούς, εμφανιζόμενη ανίκανη να διαχειριστεί τα του Οίκου της. Τώρα δείχνει να πιέζεται. Θέλει να κλείσει βιαστικά την υπόθεση και άρον άρον να προχωρήσει στην πλήρωση των μητροπόλεων που προέκυψαν από τη διχοτόμηση της μητρόπολης Αττικής η οποία κατέστη δυνατή ύστερα από επίμονες παρακλήσεις της προς την Πολιτεία.
Είναι φανερό ότι στο επίκεντρο του ζητήματος δεν βρίσκεται ο κ.Παντελεήμονας και το μέλλον του. Άλλωστε στη συνείδηση του πληρώματος της Εκκλησίας ο πρώην μητροπολίτης έχει καταλάβει την θέση που του αναλογεί.
Στο επίκεντρο δεν βρίσκονται ούτε οι αρχιερατικές εκλογές που όπως φαίνεται αποφάσισε πριν τη ΔΙΣ, το φημολογούμενο άτυπο «αρχιεπισκοπικό διευθυντήριο», κινούμενο προφανώς από ταπεινά ελατήρια μεταξύ των οποίων και η επιθυμία για την τακτοποίηση ενός ακόμα πνευματικού τέκνου.
Το διακύβευμα είναι το δικαίωμα του εκκλήτου. Επίσης είναι ο σεβασμός των Ιερών Κανόνων. Είναι η ανεξαρτησία της Εκκλησίας από κάθε επιρροή της κοσμικής εξουσίας.
«Όσον μεγαλύτεροι είμεθα, όσον υψηλότερα ιστάμεθα, όσον σπουδαιοτέρας και πλέον υπευθύνους θέσεις κατέχομεν, τόσον προσεκτικώτερον και με άκραν συνέπειαν και ευλάβειαν «νομοφυλακείν οφείλομεν», κατά την έκφρασιν του Μεγάλου Φωτίου, δηλαδή οφείλομεν να τηρούμεν τους Νόμους. Όχι μόνον τους υπό του Θεού τεθέντας και υπό της Εκκλησίας του, αλλά και τους Νόμους της Πολιτείας, τους Νόμους του Κράτους, εις το οποίον διαβιούμεν, εφ’ όσον, εννοείται, οι τελευταίοι δεν συγκρούονται με τους πρώτους, διότι τότε ισχύει απροφασίστως το: «πειθαρχείν δει Θεώ μάλλον, η ανθρώποις» είχε υπογραμμίσει ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, σε ομιλία του, στις 2 Φεβρουαρίου, στον Ιερό Ναό της Υπαπαντής στην Καλαμάτα.
Την περασμένη εβδομάδα η ΔΙΣ επιχείρησε να ξεπεράσει τον σκόπελο αναιρώντας τον εαυτό της και επιχειρώντας να κάνει τους πάντες να πιστέψουν ότι δεν καταλαβαίνουν τι βλέπουν, τι ακούν και κυρίως τι διαβάζουν. Η συνέπεια προφανώς δεν ήταν οδηγός των αποφάσεων της.
Ας ευχηθούμε ότι τις επόμενες ημέρες, μέσα στην ατμόσφαιρα της ανυπόκριτης σιωπής και περισυλλογής της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, οι Συνοδικοί Ιεράρχες θα επανεξετάσουν την απόφαση τους και θα αποφύγουν να συνδέσουν το όνομά τους με τη μεγαλύτερη αμφισβήτηση, στην ιστορία, ενός κανονικού προνομίου της Εκκλησίας της Κωνσταντινουπόλεως.
amen.gr
Τρίτη, Φεβρουαρίου 09, 2010
Ιερώνυμος "Η Εκκλησία δεν είναι αρμόδια να διώξει τους μετανάστες"

Απάντηση για το θέμα το μεταναστών έδωσε ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και Πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμος, σήμερα από τον Ιερό Ναό του Αγίου Σπυρίδωνος Παγκρατίου.
Ο Αρχιεπίσκοπος κ. Ιερώνυμος, κατά την έξοδο του από τον ναό του Αγίου Σπυρίδωνα, δέχθηκε ερώτηση από δημοσιογράφο του τηλεοπτικού σταθμού «Άλτερ», για το θέμα των μεταναστών.
Συγκεκριμένα, η δημοσιογράφος ζήτησε την άποψη του Αρχιεπισκόπου, όσον αφορά απόψεις Ιεραρχών που αναφέρουν ότι «το ελληνικό αίμα μολύνθηκε».
Ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος, απατώντας τόνισε: «Ελευθερία έχουμε, Δημοκρατία έχουμε, απόψεις έχουμε ο καθένας λέει τα δικά του, η ιστορία θα κρίνει αυτά τα πράγματα».
Ο Προκαθήμενος της Ελλαδικής Εκκλησίας, ξεκαθάρισε για ακόμη μια φορά τη θέση της Ιεράς Συνόδου, σχετικά με τους μετανάστες και τη χορήγηση της Ιθαγένειας.
«Τους ξένους, τους μετανάστες δεν τους έφερε η Εκκλησία, αλλά ούτε και η Εκκλησία είναι αρμόδια να τους διώξει! Έργο της Εκκλησίας είναι, ότι όποιος έρθει στην Εκκλησία και χτυπάει την πόρτα της, και ζητά ένα πιάτο φαγητό η μια βοήθεια να σταθεί πλάι τους», δήλωσε ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και Πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμος.
Πέμπτη, Δεκεμβρίου 03, 2009
Ε, στο κάτω κάτω της γραφής!

άρθρο του Μητροπολίτη Αλεξανδρουπόλεως Ανθίμου
Ζούσαμε μέχρι τώρα σε μια πλάνη. Είχαμε αντλήσει χρώματα μέσα από την ιστορική μας μνήμη και είχαμε ζωγραφίσει μ’ αυτά έναν πίνακα που απεικόνιζε το πλαίσιο των σχέσεων που θέλαμε με την ελληνική πολιτεία. Σε εποχή που κλόνισε από τα βάθρα τους τα αυτονόητα, εμείς φανταζόμαστε ότι θα παραμέναμε, ως θεανθρώπινος θεσμός, στο απυρόβλητο. Με τη σιγουριά της διαβεβαιώσεως του Χριστού περί της άμοιρης θανάτου Εκκλησίας του, δεν μπήκαμε ποτέ στον κόπο να ερευνήσουμε, στις μέρες μας, κατά πόσο παραμένει στέρεος στο κέντρο του πολιτισμού μας ο ακρογωνιαίος λίθος της Πίστεώς μας. Δεν αφουγκραζόμασταν τις βουβές ιαχές στην περιρρέουσα ευρωπαϊκή ατμόσφαιρα κι όταν τα οσφραινόμασταν πιστεύαμε ότι δεν θα χτυπήσουν την εθνική μας πόρτα ποτέ.Επιτρέψαμε την ελληνική κοινωνία να μας ευνουχίσει μεταχειριζόμενη τον πουριτανισμό με τον οποίο την μαστιγώναμε. Απέδειξε εύκολα ότι είμαστε ηθικά διαβλητοί και οικονομικά επιρρεπείς στην αναξιοπρέπεια και στην ανεντιμότητα. Έτσι μας αφαιρέθηκε ο ρόλος του τιμητή και η κράδη του Χριστοδουλικού δακτύλου κόστισε σε όλους μας ακριβά.Ήρθε η ώρα ενός επικίνδυνου ιστορικού πειραματισμού.Η ελληνική Πολιτεία, με πρόφαση την υπόθεση Βατοπεδίου άρχισε να ξεσπαθώνει για να πάρει τη revance απέναντι στη διαχρονικότητα των Επισκόπων. Η μυωπική ελληνική πολιτική, εκτιμώντας κοντόφθαλμα το άλλοθι που οικοδομεί η Ευρώπη πριν να κηρύξει θρησκευτικούς πολέμους, φαντάζεται ότι το Κράτος μας μπορεί να ζήσει χωρίς πνευματικό και πολιτιστικό προσανατολισμό.Και γυρίζει σε παλιομοδίτικες τακτικές, παραθεωρήσεως της δραστικής ευαγγελικής παράδοσης. Γυρίζει τα πλάτη της στη φωτιά, αδιαφορώντας για το πώς θα καθίσει, στη συνέχεια, στα πληγωμένα της οπίσθια.Τώρα που παλινορθώνονται οι δικέφαλοι, τώρα που αναμοχλεύονται οι θρύλοι και ξεθάβονται από τα σεντούκια οι συμβολισμοί, τώρα που παραχαράσσονται οι ιστορίες και υποκλέπτονται οι ιστορικές μνήμες, τώρα η ελληνική Πολιτεία αποφάσισε να «αποδεσμευτεί» από τα δεσμά της θρησκείας! Η σύγχρονοι εικονοκλάστες, μιμούνται το σκύλο που γλύφει στην λίμα το ίδιο του το αίμα.Όψιμες μπολσεβικικές πρακτικές, διανθισμένες με την επίφαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, σε μια Ευρώπη που αναζητά το πνευματικό της χρώμα για να το μεταχειριστεί ως ανάχωμα. Ξεψυχισμένες προσπάθειες, προδομένα παχνόβια νομοσχέδια, σε μιά Ευρώπη που συστήνει στη Γαλλία Υπουργείο Εθνικής Ταυτότητος, ανατρέποντας ακόμη και το βασικό σύνθημα της Γαλλικής Επανάστασης.(Αλήθεια, καταλάβατε ότι ο όρος «πολυπολιτισμικότητα» άρχισε να καταχωνιάζεται στα λεξικά αραχνιασμένων βιβλιοθηκών;)Στην Πατρίδα μας συνεχίζουμε να ζούμε, αναδρομικά! Το σύνδρομο του συμμοριτοπόλεμου βαραίνει ακόμα επάνω μας. Το κόμπλεξ της Χούντας δηλητηριάζει ακόμα τη ζωή μας. Φοβόμαστε τις λέξεις, ντρεπόμαστε την αλήθεια, τρέμουμε τη μομφή. «Μη τυχόν μας πουν...», «μη τυχόν μας χαρακτηρίσουν...». Έτσι γέμισε η τηλεόραση κοινωνικά περιθωριακούς και η ζωή μας γέμισε δειλία, υποκρισία, επιτήδευση και ψευτιά.Τελικά, ο Θεός αγαπάει την Εκκλησία του. Περισσότερο από ότι την αγαπάμε εμείς. Καταλάβαμε πιά ότι ο καίσαρας δεν γίνεται φίλος. Η προσκόλλησή μας στην κοσμική εξουσία, νιώσαμε ότι έβλαψε την Πίστη. Οι ψευδαισθήσεις, μιας «ελέω Θεού» Πολιτείας, καιρός είναι να μας φύγουν. Από τα όνειρα της «συναλληλίας» καλά είναι να ξυπνήσουμε. «Τα αυτονόητα» ας μη συντελούν στη νάρκη μας, δεν υπάρχουν πιά. Τα ελληνοχριστιανικά ιδεώδη, «ένα πουκάμισο αδειανό».Και ως Εκκλησία ας συνεχίσουμε τη ματωμένη ρότα μας, που κλείνει μέσα της τις αμαρτίες μας, τα πάθη, τα δάκρυα, τη μετάνοιά μας. Να μαζέψουμε τον κόσμο μας, να ευαγγελισθούμε το λαό μας, να δώσουμε την ελπίδα στους ανθρώπους μας. Όχι σαν «θεσμός» της Πολιτείας, μήτε σαν Νομικό πρόσωπο ή βάσει του τάδε Νόμου του Συντάγματος. Αλλά σαν Εκκλησία.Η ελληνική Πολιτεία δεν άντεξε την ειλικρίνεια. Δεν θέλησε την αλήθεια της ανθρώπινης πλευράς της Εκκλησίας της. Ίσως να προτιμούσε αγγέλους για λειτουργούς, χωρίς στομάχι και νεύρα. Ας ναυαγήσει, λοιπόν, το Κράτος μας στο νησί που το λένε Ουτοπία, ας νομοθετεί αυτοκτονικά, ας σκιαμαχεί εκδικούμενη τα δικά της σκάνδαλα, ας βαυκαλίζεται με την ιδέα μιας άθρησκης ιδεατής Πολιτείας. Ας κατεβάζει σήμερα τις εικόνες από τα σχολεία, από τα δικαστήρια και αύριο από τις σημαίες.Εμείς μπορούμε να πορευθούμε και μόνοι μας. Εμείς γνωρίζουμε την αξία των συμβόλων μας στο διεθνές χρηματιστήριο των αξιών. Καιρός να πάψουμε να είμαστε το δεκανίκι του ανάπηρου Κράτους μας. Να πάψουμε να είμαστε το μαξιλαράκι που θα δέχεται τους αισχρούς κραδασμούς της ελληνικής Πολιτείας. Και ας καθίσουμε σ’ ένα ύψωμα να «θεώμεθα τα τεκταινόμενα». Εξάλλου είμαστε χρεωμένοι την ανάσταση του κόσμου κι όχι την συντήρησή του. Κάτω από τα πόδια μας πέρασαν, λαοί, φυλές, γλώσσες, αυτοκρατορίες, πολιτισμοί. Χάθηκαν «στο γύρισμα των κύκλων» όσα δεν πρόλαβαν να γαντζωθούν πάνω στο άρμα της Εκκλησίας που συνεχίζει τον ανηφορικό δρόμο του. Τέλος πάντων ας παραδεχτούμε αυτήν την αλήθεια που για μας δεν είναι κατάσταση, είναι Πρόσωπο.
Δευτέρα, Μαΐου 18, 2009
Μήνυμα Ιερωνύμου προς τους μαθητές

Μήνυμα του Μακαριωτάτου προς τους μαθητές και τις μαθήτριες που θα διαγωνισθούν στις σχολικές εξετάσεις (Μάιος - Ιούνιος 2009)
15/5/2009
Αγαπητά μου παιδιά,
Χριστός Ανέστη!
«Ήρθε ο καιρός του επόμενου βλέμματος»1. Καιρός που οι λέξεις δέχονται το αποτέλεσμα της πρώτης ωρίμανσης. Της αρχικής αναζήτησης. Κανένα εξεταστικό σύστημα δεν έχει τη δυνατότητα να αξιολογήσει την ομορφιά αυτής της περιπέτειας.
Άρα θα πρέπει να αντιλαμβάνεσθε ότι οι οποιεσδήποτε εξετάσεις δεν αγγίζουν το όραμα σας, τις ελπίδες σας, το μέλλον και τη δημιουργικότητά σας. Κάθε εξεταστικό σύστημα προσπαθεί «αντικειμενικά» να μετρήσει επίπεδα γνώσης. Έχουν αποτύχει όμως. Ο άνθρωπος και οι δυνατότητές του τα ξεπερνούν.
Επομένως μην παγιδευτείτε στη λογική της «αποτυχίας» ή της «επιτυχίας». Κάθε αποτέλεσμα αντιμετωπίστε το ως πρόκληση. Ως κάλεσμα για νέα αρχή, για αλλαγή πορείας.
Ακόμα και πρόχειρα αν διατρέξετε την Αγ.Γραφή θα διαπιστώσετε πολλούς «αποτυχημένους» που κοσμούν τις σελίδες της παγκόσμιας ιστορίας. Θα διαπιστώσετε επίσης ότι τίποτε δεν κρίνεται από το αποτέλεσμα μιας προσπάθειας αλλά από την αγάπη . Από τη φλόγα που πληρώνει την καρδιά μας. Από την αφοσίωση και την πίστη στο όραμά μας.
Στα σύνορα του τέλους της σχολικής σας ζωής και της αρχής μιας νέας προσεύχομαι, να συνοδοιπορείτε με τον Αναστάντα Κύριο μας, να νοιώσετε, όπως οι μαθητές Του στο δρόμο προς την Εμμαούς, την Χαρά και τη Φλόγα της Συνάντησης να καίει την καρδιά σας.
1. Ν.Καρούζου Τα ποιήματα τ.Α’ (1961-1978),
